Umhlahlandlela Wokukhulisa I-Fennel Engadini Yakho
Kushicilelwe: Februwari 5, 2026 13:38:10 UTC
I-Fennel iyisitshalo esiguquguqukayo nesizuzisayo esiletha kokubili injabulo yokupheka kanye nobuhle bensimu. Njengoba inamahlamvu ayo anjengezimpaphe, imbewu enuka kamnandi, kanye nezinhlobo ezithile, isisekelo esinamaqabunga amakhulu, i-fennel inikeza isivuno esiningi esitshalweni esisodwa.
A Guide to Growing Fennel in Your Own Garden

Kungakhathaliseki ukuthi ukhangwa ukunambitheka kwayo okufana ne-licorice ekuphekeni noma izimfanelo zayo zokuhlobisa, ukutshala i-fennel kuyisengezo esanelisayo kunoma iyiphi ingadi. Lo mhlahlandlela uzokuqondisa kukho konke okudingeka ukwazi ukuze ukhule, unakekele, futhi uvune ngempumelelo lesi simila saseMedithera endaweni yakho engadini.
Ukukhetha Uhlobo Olufanele Lwe-Fennel
Ngaphambi kokuthi uqale ukutshala i-fennel, kubalulekile ukuqonda ukuthi kunezinhlobo ezimbili eziyinhloko, ngayinye ikhuliswe ngezinhloso ezahlukene:
I-Herb Fennel (Foeniculum vulgare)
Eyaziwa nangokuthi i-fennel evamile noma yasendle, lolu hlobo lukhula lube lude (kufika kumamitha angu-1.5) lunamaqabunga anjengezimpaphe. Lukhuliswa kakhulu ngenxa yamaqabunga alo anuka kamnandi kanye nembewu enambithekayo. I-fennel yemifino ikhula isikhathi eside ezindaweni ezingu-4-9 futhi ingaba nkulu kakhulu ngokuhamba kwesikhathi.
Okuhle kakhulu: Ukuvuna imbewu namaqabunga ukuze kusetshenziswe ekuphekeni, ukuheha izinambuzane eziwusizo, nokwengeza isithakazelo esiqondile ezingadini.

U-Florence Fennel (Foeniculum vulgare var. azoricum)
Ibizwa nangokuthi i-bulb fennel, lolu hlobo lukhula lube nesisekelo esivuvukele nesibanzi esisetshenziswa njengemifino. Sifushane kune-herb fennel futhi sivame ukukhuliswa njengonyaka. I-bulb inokwakheka okuqinile kanye nokunambitheka okumnandi kwe-anise.
Okuhle kakhulu: Ukuvuna isibani ukuze kusetshenziswe ekuphekeni njengokuthosa, ukuthosa, noma ukudla kungaphekiwe kumasaladi.
Icebiso Lomlimi: Uma usanda kukhula i-fennel, cabangela okuthandayo kokupheka. Uma ujabulela ukupheka ngembewu ye-fennel noma amahlumela, khetha i-fennel yemifino. Uma ukhetha isibani semifino esiqinile, khetha i-Florence fennel.

Izidingo Zokutshala I-Fennel
Isimo Sezulu Nesikhathi
I-Fennel ikhula kahle emazingeni okushisa aphakathi nendawo futhi ithanda isimo sezulu esipholile ukuze ikhule kahle. Njengoba ikhula eMedithera, ibekezelela isomiso uma isivele ikhona kodwa isebenza kahle kakhulu ngomswakama ohlala njalo ngesikhathi sokukhula kwayo.
| Isikhathi Sokutshala | Izinga Lokushisa | Amanothi |
| Ekuqaleni kweNtwasahlobo | 50-75°F (10-24°C) | Tshala ngemva kwesithwathwa sokugcina ukuze kuvunwe ehlobo |
| Ihlobo Lasekupheleni | 60-75°F (15-24°C) | Tshala amasonto ayi-10-12 ngaphambi kweqhwa lokuqala lasekwindla |
Izidingo Zokukhanya kwelanga
I-Fennel idinga ilanga eligcwele ukuze ikhule, idinga okungenani amahora angu-6-8 okukhanya kwelanga okuqondile nsuku zonke. Ezimweni ezishisayo kakhulu, ingazuza emthunzini okhanyayo ntambama, kodwa ukukhanya kwelanga okunganele kuzoholela ezitshalweni ezinde ezinokunambitheka okunciphile.
Izimo Zomhlaba
Inhlabathi ekahle yokutshala i-fennel yile:
- Ukukhipha kahle ukuvimbela ukubola kwezimpande
- Ivundile ngezinto eziphilayo eziphakathi nendawo
- I-pH engathathi hlangothi kuya kwene-asidi encane (6.0-7.0)
- Ikhululekile futhi ayixinene, okuvumela izimpande ukuthi zikhule kahle
Isexwayiso Sokutshala Okuhambisanayo: I-Fennel iyi-allelopathic, okusho ukuthi ikhipha amakhemikhali angavimbela ukukhula kwezinye izitshalo ezithile. Gwema ukutshala i-fennel eduze nobhontshisi, utamatisi, noma amanye amalungu omndeni we-nightshade. Akufanele futhi itshalwe eduze kwe-dill njengoba ingavundisa impova.

Umhlahlandlela Wokutshala I-Fennel Ngesinyathelo Ngesinyathelo
Ukuhlwanyela Okuqondile vs. Ukuqala Ngaphakathi
I-Fennel ingatshalwa ngokutshala ngqo noma ngokuqala imbewu endlini. Indlela ngayinye inezinzuzo zayo:
Ukuhlwanyela Okuqondile
- Kuhle kakhulu nge-herb fennel nasezindaweni ezifudumele
- Igwema ukushaqeka kokufakelwa (i-fennel inezimpande eziqinile ezingathandi ukuphazamiseka)
- Hlwanyela imbewu nge-1/4 intshi ukujula
- Imbewu ihlukaniswe ngamasentimitha angu-4-6, bese incishiswa ibe ngamasentimitha angu-12-18
- Ukuhluma kuvame ukwenzeka ezinsukwini ezingu-7-14
Ukuqala Ngaphakathi
- Kunikeza izitshalo ithuba lokuqala ezindaweni ezipholile
- Qala imbewu amasonto angu-4-6 ngaphambi kweqhwa lokugcina
- Sebenzisa izimbiza ezibolayo ukuze unciphise ukuphazamiseka kwezimpande
- Tshala kabusha uma izithombo sezingamasentimitha angu-3-4 ubude
- Lungisa izithombo ngaphambi kokutshala ngaphandle

Isikhathi Sokutshala
Kusukela ekutshaleni kuya ekuvuneni, nakhu ongakulindela lapho utshala i-fennel:
| Isiteji | Umugqa wesikhathi | Okufanele Ukulindele |
| Ukuhluma | Izinsuku ezingu-7-14 | Izithombo ezincane ezinamahlamvu afana nentambo |
| Ukukhula Kwasekuqaleni | Amaviki ama-2-4 | Amaqabunga anezimpaphe akhula |
| Ukwakheka kwe-Bulb (i-Florence fennel) | Amaviki ayi-10-12 | Isisekelo siqala ukuvuvukala bese sakha i-bulb |
| Izimbali (i-herb fennel) | Amaviki angu-12-16 | Kuvela ama-umbel ezimbali eziphuzi |
| Ukukhiqizwa Kwembewu | Amaviki angu-16-20 | Imbewu iyakheka futhi ivuthwe ngemva kokuqhakaza |
Ukunakekelwa Nokunakekelwa Kwefennel
Izidingo Zokunisela
Ukunisela okufanele kubalulekile ekukhuleni kwe-fennel okunempilo, ikakhulukazi ku-Florence fennel edinga umswakama oqhubekayo ukuze kukhule ama-bulb athambile.
- Nisela njalo ukuze ugcine umswakama wenhlabathi ulingana, ikakhulukazi ngezikhathi zesomiso
- Nikeza cishe isentimitha elilodwa lamanzi ngesonto
- Nisela phansi kwezitshalo ukugcina amahlamvu omile futhi uvimbele izifo
- Nciphisa ukuchelela uma izitshalo sezimile futhi zikhula ngamandla
- Ku-Florence fennel, umswakama oqhubekayo ubalulekile ngesikhathi sokwakheka kwebhalbhu

Ukuvundisa i-Fennel
I-fennel ayidingi ukondliwa kakhulu, kodwa okunye ukuvundisa kusiza ekukhuthazeni ukukhula okunempilo:
- Ngaphambi kokutshala, faka umquba noma umquba ogugile enhlabathini
- Faka umanyolo wemvelo olinganiselayo (njengo-5-5-5) ngesikhathi sokutshala
- Nge-Florence fennel, gqoka isembozo esiseceleni ngomquba lapho amabhalbhu eqala ukwakheka
- Gwema umanyolo one-nitrogen eningi onganciphisa ukukhula kokunambitheka
Ukunciphisa kanye nokuhlukanisa izikhala
Ukuhlukaniswa okufanele kubalulekile ekukhuleni kwe-fennel, ikakhulukazi kwi-fennel yaseFlorence edinga indawo yokwakheka kwama-bulb:
- Nciphisa izithombo uma zifinyelela ku-3-4 amasentimitha ubude
- Izitshalo ze-fennel zezitshalo ze-space herb eziqhelelene ngamasentimitha angu-18-24
- I-Space Florence fennel eqhelelene ngamasentimitha angu-10-12
- Sebenzisa izithombo ezincishisiwe kumasaladi noma njengokuhlobisa

I-Hilling Florence Fennel
Ku-Florence fennel, ukugquma (ukufaka inhlabathi ezungeze isigaxa) kuyindlela ebalulekile:
- Qala ukugquma lapho i-bulb ilingana neqanda
- Kancane kancane qoqa inhlabathi uzungeze isigaxa, ushiye amaqabunga evulekile
- Le nqubo, ebizwa ngokuthi i-blanching, isiza ekukhiqizeni ama-bulb amnandi futhi athambile
- Qhubeka nokwengeza inhlabathi njengoba i-bulb ikhula ibe nkulu
Ukulawula Izinambuzane Nezifo
Izibungu ze-Black Swallowtail zivame ukudla i-fennel kodwa ziwusizo ekuthuthweni kwempova lapho sezikhulile.
Nakuba i-fennel imelana nezinambuzane, kunezinkinga ezimbalwa ezivamile okufanele uziqaphele:
Izinambuzane Ezivamile
- Ama-Aphid - Lawula ngensipho yokubulala izinambuzane noma ngesifutho samanzi esinamandla
- Izimbotshana nezinkonkoni - Sebenzisa izicupho zikabhiya noma izithiyo zomhlaba ezine-diatomaceous
- Izibungu ze-Swallowtail - Cabanga ngokwabelana ngezitshalo zakho nalezi zinambuzane eziwusizo
Ukuvimbela Izifo
- Ukubola kwezimpande - Qinisekisa ukuthi amanzi ayaphuma kahle futhi ugweme ukunisela ngokweqile
- Isikhunta Esiyimpuphu - Sihlinzeka ngokujikeleza komoya okuhle futhi sigweme ukuchelela ngaphezulu
- Ukumanzisa - Sebenzisa inhlabathi engcolile ukuze utshale izithombo futhi ugweme ukuminyana ngokweqile
Izivakashi Ezizuzisayo: Izimbali ze-fennel ziheha izinambuzane eziningi ezizuzisayo okuhlanganisa izinyosi, iminyovu, kanye nezimpukane ezikhula emanzini ashisayo ezisiza ekulawuleni izinambuzane zasegadini. Lesi sitshalo siphinde sibe yindawo yokuhlala yezimpungushe ze-black swallowtail butterfly, ezithandwa ngabalimi abaningi naphezu kokulimala kwamaqabunga.

Ukuvuna i-Fennel Yakho
Enye yenjabulo yokutshala i-fennel ukuthi izingxenye ezahlukene zingavunwa ngezikhathi ezahlukene, okuhlinzeka ngesivuno esiningi esitshalweni esisodwa.
Ukuvuna Amahlumela eFennel
Amaqabunga anjengezimpaphe zezitshalo kanye ne-Florence fennel angavunwa phakathi nenkathi yokukhula:
- Qala ukuvuna lapho izitshalo ziphakeme okungenani ngamasentimitha angu-6
- Sika amaqabunga angaphandle kuqala, uvumele ukukhula kwangaphakathi kuqhubeke
- Vuna hhayi ngaphezu kwengxenye yesithathu yesitshalo ngesikhathi esisodwa
- Sika amaqabunga eduze kwesiqu usebenzisa isikele noma izikere zengadi
- Amahlamvu amasha anokunambitheka okuhle kakhulu kodwa angomiswa noma aqandiswe

Ukuvuna Ama-bulb e-Florence Fennel
Ama-bulb e-Florence fennel aselungele ukuvunwa uma esefinyelele usayizi webhola le-tennis:
- Vuna lapho ama-bulbs esengu-3-4 inches ububanzi, ngokuvamile emavikini angu-12-14 ngemva kokutshala
- Sika sonke isitshalo phansi usebenzisa ummese obukhali
- Ukuze uthole isivuno esiqhubekayo, tshala izitshalo ngokulandelana njalo emavikini ama-2-3
- Ukuvuna ngaphambi kokuba isimo sezulu esishisayo kubangele ukuthi izitshalo ziqhakaze (ziqhakaze)
- Sika amaqabunga, ushiye cishe isentimitha elilodwa linamathele kubhalubhu ukuze ligcinwe.
Ukuvuna Imbewu Yefennel
I-herb fennel ikhiqiza imbewu enuka kamnandi engavunwa ngasekupheleni kwehlobo:
- Vumela amakhanda ezimbali akheke futhi kukhule imbewu
- Imbewu isuke isilungile uma iphenduka ibe nsundu kodwa ngaphambi kokuba iwe esitshalweni
- Sika amakhanda embewu aphelele bese uwabeka esikhwameni sephepha ukuze ubambe imbewu ewayo
- Lengisa ubheke phansi endaweni efudumele, eyomile kuze kube yilapho yomile ngokuphelele
- Hlikihla amakhanda omisiwe phakathi kwezandla zakho ukuze ukhulule imbewu esele

Ukugcina Nokusebenzisa Isivuno Sakho Se-Fennel
Ukugcina i-Fennel Entsha
Ukugcina kahle isitshalo kusiza ukugcina ukunambitheka kanye nokuthungwa kwesivuno sakho se-fennel:
| Ingxenye Yesitshalo | Indlela Yesitoreji | Impilo Yeshelufu Okulindelekile |
| Amabhamu | Faka esiqandisini esikhwameni sepulasitiki lapho kunomswakama omncane | Izinsuku eziyi-7-10 |
| Amahlumela | Faka efrijini ngethawula lephepha elimanzi esikhwameni sepulasitiki | Izinsuku ezi-3-5 |
| Imbewu | Gcina esitsheni esingangeni moya endaweni epholile, emnyama | Iminyaka engu-1-2 |
Ukulondoloza i-Fennel
Ukuze ujabulele isivuno sakho se-fennel unyaka wonke, zama lezi zindlela zokulondoloza:
- Amahlumela aqandisiwe - Sika bese uqandisa emathileyini e-ice cube ngamanzi noma uwoyela
- Ukomisa amaqabunga - Yomisa ngomoya noma usebenzise umshini wokomisa, bese ugcina ezitsheni ezingangeni moya
- Ama-pickling bulbs - Sika kancane bese uwagcina ku-vinegar brine
- Ukomisa imbewu - Yomisa ngokuphelele emoyeni ngaphambi kokugcina ezitsheni ezingangeni moya
Ukusetshenziswa Kokupheka Kwe-Fennel
Ingxenye ngayinye yesitshalo se-fennel inikeza ukunambitheka okuhlukile kanye nezicelo zokupheka:
Amabhabhu eFennel
- Sika kancane ukuze uthole amasaladi amasha
- Okuthosiwe ngamafutha omnqumo namakhambi
- Bosa nge-stock ukuze uthole isidlo esiseceleni
- Faka kumasobho nezitshulu
- I-grill ukuze uthole ukunambitheka okunomusi
Amahlumela eFennel
- Sebenzisa njengomhlobiso wemifino emisha
- Engeza ku-dressing yesaladi
- Hlanganisa nebhotela lemifino
- Sebenzisa kuma-marinade ezinhlanzi
- Faka kumatiye enziwe ekhaya
Imbewu yeFennel
- Sebenzisa ezinkweni nasemakhekheni
- Engeza ezingxubeni zezinongo
- Yenza itiye le-fennel
- Faka izinongo enyameni eyosiwe
- Sebenzisa ekuphekeni ngamanzi abandayo

Isiphetho
Ukutshala i-fennel engadini yakho kunikeza imivuzo eminingi - kusukela kumaqabunga anephunga elimnandi kanye nembewu enambithekayo ye-fennel yemifino kuya kuma-bulb e-Florence fennel aqinile, anambitheka njenge-anise. Lesi sitshalo esiguquguqukayo asigcini nje ngokuhlinzeka ngesivuno esimnandi ekhishini lakho kodwa futhi sinezela inani lokuhlobisa engadini yakho ngamahlamvu ayo anezimpaphe kanye nezimbali eziphuzi ezikhangayo eziheha izinambuzane eziwusizo.
Nakuba i-fennel idinga izimo ezithile zokukhula - ilanga eligcwele, inhlabathi ekhipha amanzi kahle, kanye nesikhala esifanele - ayinakekelwa kahle uma isivele ikhona. Ngokulandela iziqondiso ezikulesi sihloko, uzobe usendleleni eya ekukhuliseni ngempumelelo lesi simila saseMedithera endaweni yakho engadini.
Kungakhathaliseki ukuthi ungumthandi wokupheka ofuna ukwandisa ingadi yakho yemifino noma ungumlimi ofuna izitshalo ezinikeza kokubili ubuhle kanye nosizo, i-fennel iyisinqumo esihle kakhulu esizoqhubeka nokuvuza imizamo yakho phakathi nenkathi yokukhula nangale kwalokho.

Ukufunda Okuqhubekayo
Uma ukujabulele lokhu okuthunyelwe, ungaphinda uthande lezi ziphakamiso:
- Umhlahlandlela Ophelele Wokukhulisa Amazambane Amnandi Ekhaya
- Umhlahlandlela Ophelele Wokukhulisa Ama-Orange Ekhaya
- Umhlahlandlela Ophelele Wokukhulisa Iklabishi Engadini Yakho Yasekhaya
