Miklix

ઘરે કિવી ઉગાડવા માટેની સંપૂર્ણ માર્ગદર્શિકા

પ્રકાશિત: 26 જાન્યુઆરી, 2026 એ 12:07:20 AM UTC વાગ્યે

ઘરે કીવી ઉગાડવી એ ફક્ત શક્ય જ નથી પણ અતિ ફળદાયી પણ હોઈ શકે છે. આ મજબૂત વેલા વિટામિન સી, ફાઇબર અને એન્ટીઑકિસડન્ટોથી ભરપૂર પુષ્કળ ફળ આપે છે. યોગ્ય કાળજી અને ધીરજ સાથે, તમે દાયકાઓ સુધી ઘરે ઉગાડવામાં આવેલા કીવીનો આનંદ માણી શકો છો, કારણ કે સ્થાપિત છોડ વાર્ષિક 100 પાઉન્ડ સુધી ફળ આપી શકે છે.


આ પૃષ્ઠ શક્ય તેટલા વધુ લોકો સુધી સુલભ બને તે માટે અંગ્રેજીમાંથી મશીન અનુવાદ કરવામાં આવ્યો હતો. કમનસીબે, મશીન અનુવાદ હજુ સુધી સંપૂર્ણ તકનીક નથી, તેથી ભૂલો થઈ શકે છે. જો તમે ઇચ્છો, તો તમે મૂળ અંગ્રેજી સંસ્કરણ અહીં જોઈ શકો છો:

A Complete Guide to Growing Kiwis at Home

ઝાંખા ભૂરા કિવી અને સુંવાળા લીલા કિવીબેરીની સાથે સાથે સરખામણી, જેમાં આખા ફળો અને કાપેલા ટુકડાઓનો સમાવેશ થાય છે જે ગામઠી લાકડાની સપાટી પર તેજસ્વી લીલા માંસ અને કાળા બીજ દર્શાવે છે.
ઝાંખા ભૂરા કિવી અને સુંવાળા લીલા કિવીબેરીની સાથે સાથે સરખામણી, જેમાં આખા ફળો અને કાપેલા ટુકડાઓનો સમાવેશ થાય છે જે ગામઠી લાકડાની સપાટી પર તેજસ્વી લીલા માંસ અને કાળા બીજ દર્શાવે છે. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

જો તમે ક્યારેય કરિયાણાની દુકાનમાંથી કિવિફ્રૂટનો મીઠો-ખાટો સ્વાદ માણ્યો હોય, તો કલ્પના કરો કે તમે તમારા પોતાના આંગણામાંથી આ પોષક પાવરહાઉસ એકત્રિત કરો છો. આ વ્યાપક માર્ગદર્શિકા તમને સફળ લણણી સુનિશ્ચિત કરવા માટે કિવિ વેલાની પસંદગી, વાવેતર અને સંભાળ રાખવા વિશે જાણવાની જરૂર છે તે બધું સમજાવશે.

કિવી છોડના પ્રકારો: યોગ્ય જાતની પસંદગી

કિવિ ઉગાડતા પહેલા, તમારા પ્રદેશમાં ઉપલબ્ધ વિવિધ પ્રકારો અને કયા કયા ખીલશે તે સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે. ઘરના બગીચા માટે યોગ્ય બે મુખ્ય પ્રકારના કિવિ છોડ છે:

અસ્પષ્ટ કિવિફ્રૂટ (એક્ટિનિડિયા ડેલિસિઓસા)

આ કરિયાણાની દુકાનોમાં સામાન્ય રીતે જોવા મળતો પરિચિત ભૂરા, ઝાંખી ચામડીવાળો કિવી છે. આ ઇંડાના કદના ફળોમાં તેજસ્વી લીલો પલ્પ અને કાળા બીજ હોય છે. મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓમાં શામેલ છે:

  • મોટા ફળો (૩-૪ ઇંચ લાંબા)
  • ગરમ આબોહવાની જરૂર છે (યુએસડીએ ઝોન 7-9)
  • ૨૨૫-૨૪૦ હિમ-મુક્ત દિવસોની જરૂર છે
  • ઓછી ઠંડી પ્રતિરોધક (૧૦°F થી નીચે નુકસાન પામેલ)
  • લોકપ્રિય જાતો: 'હેવર્ડ', 'વિન્સેન્ટ', 'જેની' (સ્વ-ફળદ્રુપ)
  • સામાન્ય રીતે ફળ આવવામાં 3-5 વર્ષ લાગે છે

હાર્ડી કિવી અથવા કિવિબેરી (એક્ટિનિડિયા આર્ગુટા)

આ નાના, દ્રાક્ષના કદના ફળો, સરળ, ખાદ્ય છાલ સાથે ઉત્પન્ન કરે છે. તેઓ વધુ ઠંડી સહન કરે છે અને વિવિધ પ્રદેશોમાં અનુકૂળ આવે છે. મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓમાં શામેલ છે:

  • નાના ફળો (૧-૨ ઇંચ લાંબા)
  • અત્યંત ઠંડી-પ્રતિરોધક (ઝોન 4-9, થી -25°F)
  • સુંવાળી, ખાદ્ય ત્વચા (છાલવાની જરૂર નથી)
  • મીઠી, તીવ્ર સ્વાદને ઘણીવાર ઉષ્ણકટિબંધીય તરીકે વર્ણવવામાં આવે છે
  • લોકપ્રિય જાતો: 'અનાનાસ્નાયા' (અન્ના), 'કેન્સ રેડ', 'ઇસાઇ' (સ્વ-ફળદ્રુપ)
  • આર્કટિક કિવી (એક્ટિનીડિયા કોલોમિક્ટા) વધુ કઠણ છે (-40°F સુધી)

આબોહવાની જરૂરિયાતો: તમારા કિવી ઉગાડવાના ક્ષેત્રને શોધવું

વિવિધ કિવિ જાતો ઉગાડવા માટે યોગ્ય પ્રદેશોને પ્રકાશિત કરતો USDA હાર્ડનેસ ઝોન નકશો

કીવીની સફળ ખેતી માટે તમારા વાતાવરણને સમજવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. જ્યારે કીવી ઘણીવાર ઉષ્ણકટિબંધીય વાતાવરણ સાથે સંકળાયેલા હોય છે, ત્યારે યોગ્ય કાળજી સાથે વિવિધ જાતો વિવિધ પ્રકારના ઉગાડતા વિસ્તારોમાં ખીલી શકે છે.

તાપમાન અને સખ્તાઇ ઝોન

  • ફઝી કિવિફ્રૂટ (એક્ટિનીડિયા ડેલિસિઓસા): યુએસડીએ ઝોન 7-9 માટે સૌથી યોગ્ય, આ છોડને ગરમ તાપમાન અને લાંબા સમય સુધી વધતી ઋતુઓની જરૂર હોય છે. 10°F થી નીચેના તાપમાને તેમને નુકસાન થઈ શકે છે.
  • હાર્ડી કિવી (એક્ટિનીડિયા આર્ગ્યુટા): વધુ અનુકૂળ, ઝોન 4-9 માં સારી રીતે ઉગે છે. જ્યારે સંપૂર્ણપણે નિષ્ક્રિય હોય ત્યારે શિયાળાના તાપમાન -25°F સુધી ટકી શકે છે.
  • આર્કટિક કિવી (એક્ટિનીડિયા કોલોમિક્ટા): સૌથી વધુ ઠંડી સહન કરતી વિવિધતા, ઝોન 3-7 માં -40°F સુધીના તાપમાન સાથે ટકી રહે છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનો USDA હાર્ડનેસ ઝોન નકશો રંગ-કોડેડ પ્રદેશો દર્શાવે છે જ્યાં હાર્ડી, આર્કટિક, ફઝી અને ઉષ્ણકટિબંધીય કીવી જાતો ઉગાડી શકાય છે.
યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનો USDA હાર્ડનેસ ઝોન નકશો રંગ-કોડેડ પ્રદેશો દર્શાવે છે જ્યાં હાર્ડી, આર્કટિક, ફઝી અને ઉષ્ણકટિબંધીય કીવી જાતો ઉગાડી શકાય છે. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

સૂર્યપ્રકાશની જરૂરિયાતો

કિવિની બધી જાતોને શ્રેષ્ઠ વિકાસ અને ફળ ઉત્પાદન માટે પૂર્ણ સૂર્યપ્રકાશથી આંશિક છાંયો જરૂરી છે. દરરોજ ઓછામાં ઓછા 6-8 કલાક સીધા સૂર્યપ્રકાશનો પ્રયાસ કરો. ગરમ પ્રદેશોમાં, પાંદડા બળી જવાથી બચવા માટે બપોરનો થોડો છાંયો ફાયદાકારક બની શકે છે.

હિમ અને પવનથી રક્ષણ

જ્યારે નિષ્ક્રિય કિવિ છોડ ઠંડા પ્રતિરોધક હોય છે, ત્યારે તેમની વસંત વૃદ્ધિ હિમથી થતા નુકસાન માટે અત્યંત સંવેદનશીલ હોય છે. ૩૦°F કે તેથી ઓછા તાપમાનમાં માત્ર ૩૦ મિનિટના સંપર્કમાં રહેવાથી યુવાન ડાળીઓ મરી શકે છે. તમારા છોડને સુરક્ષિત રાખવા માટે:

  • ઠંડી હવા ભેગી થાય ત્યાં અથવા નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં વાવેતર કરવાનું ટાળો.
  • ઠંડા પ્રદેશોમાં ઉત્તર તરફના ઢોળાવ પર વાવેતર કરો જેથી વસંતઋતુના કળીઓ ફૂટવામાં વિલંબ થાય.
  • વસંતઋતુના અંતમાં હિમવર્ષા દરમિયાન યુવાન અંકુરને સુરક્ષિત રાખવા માટે હરોળના કવર અથવા હિમવર્ષા કાપડનો ઉપયોગ કરો.
  • વેલા અને ફળોને નુકસાન પહોંચાડી શકે તેવા ભારે પવનથી સુરક્ષિત રહે તેવું આશ્રય સ્થાન પસંદ કરો.

માટીની તૈયારી: સંપૂર્ણ ખેતી વાતાવરણ બનાવવું

કીવીની સફળતા માટે કાર્બનિક પદાર્થો અને pH પરીક્ષણ સાથે યોગ્ય માટીની તૈયારી જરૂરી છે.

કિવીના છોડ લાંબા સમય સુધી જીવતા બારમાસી છોડ છે જે 20+ વર્ષ સુધી ઉત્પાદન આપી શકે છે, લાંબા ગાળાની સફળતા માટે વાવેતર કરતા પહેલા યોગ્ય માટીની તૈયારી મહત્વપૂર્ણ છે. આદર્શ વૃદ્ધિ વાતાવરણ બનાવવા માટે સમય કાઢવાથી છોડના સ્વાસ્થ્ય અને ફળ ઉત્પાદનમાં લાભ મળશે.

આદર્શ માટીની લાક્ષણિકતાઓ

  • માટીનો pH: કિવી 5.5 અને 7.0 ની વચ્ચે pH ધરાવતી તટસ્થ જમીન કરતાં થોડી એસિડિક જમીન પસંદ કરે છે. વાવેતર કરતા પહેલા તમારી માટીનું પરીક્ષણ કરો અને જરૂર મુજબ તેમાં સુધારો કરો.
  • માટીનો પ્રકાર: સારી રીતે પાણી નિતારતી, ઉચ્ચ કાર્બનિક પદાર્થો ધરાવતી ફળદ્રુપ જમીન આદર્શ છે. રેતાળ લોમ અથવા માટી લોમ જમીન સારી રીતે કામ કરે છે.
  • પાણી નિકાલ: પાણી ભરાઈ જવાથી કીવીના મૂળ સડી જવાની શક્યતા વધુ હોવાથી ઉત્તમ પાણી નિકાલ જરૂરી છે. પાણીનું સ્તર જમીનની સપાટીથી ઓછામાં ઓછું 2-3 ફૂટ નીચે હોવું જોઈએ.

માટી પરીક્ષણ અને સુધારા

વાવેતર કરતા પહેલા, ઉપરના ૧૨-૧૮ ઇંચના માટીના નમૂના એકત્રિત કરો અને તેમનું વ્યાવસાયિક પરીક્ષણ કરાવો. આ તમારી માટીના pH અને પોષક તત્વોના સ્તરને જાહેર કરશે, જેનાથી તમે લક્ષિત સુધારા કરી શકશો:

  • જો માટીનો pH 5.5 થી ઓછો હોય (ખૂબ એસિડિક હોય), તો ડોલોમિટિક ચૂનાના પત્થરનો ઉપયોગ પ્રતિ 100 ચોરસ ફૂટમાં 5-10 પાઉન્ડના દરે કરો.
  • જો માટીનું pH 7.0 થી ઉપર હોય (ખૂબ જ આલ્કલાઇન હોય), તો એલિમેન્ટલ સલ્ફર (જમીનના પ્રકાર પર આધાર રાખીને પ્રતિ 100 ચોરસ ફૂટમાં 1-6 પાઉન્ડ) ઉમેરો.
  • જમીનની રચના અને ફળદ્રુપતા સુધારવા માટે 2-3 ઇંચ ખાતર, જૂનું ખાતર અથવા અન્ય કાર્બનિક પદાર્થોનો સમાવેશ કરો.
  • ભારે માટીવાળી જમીન માટે, વધારાના કાર્બનિક પદાર્થો ઉમેરો અને ડ્રેનેજ સુધારવા માટે ઉંચા પથારી બનાવવાનું વિચારો.
કિવિ વેલા માટે બગીચાની પથારી તૈયાર કરતી વખતે માળી માટીમાં ખાતર ઉમેરીને pH પરીક્ષણ કરે છે
કિવિ વેલા માટે બગીચાની પથારી તૈયાર કરતી વખતે માળી માટીમાં ખાતર ઉમેરીને pH પરીક્ષણ કરે છે. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

વાવેતર પ્રક્રિયા: સફળતા માટે તમારા કિવી વેલાને ગોઠવવા

યોગ્ય વાવેતર તકનીક, પર્યાપ્ત અંતર અને સપોર્ટ સ્ટ્રક્ચર ઇન્સ્ટોલેશન

કિવિ વેલાનું યોગ્ય રીતે વાવેતર તેમના લાંબા ગાળાના સ્વાસ્થ્ય અને ઉત્પાદકતા માટે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. આ ઉત્સાહી ક્લાઇમ્બર્સ સારી રીતે સ્થાપિત થવા માટે યોગ્ય અંતર, ટેકો અને પ્રારંભિક સંભાળની જરૂર પડે છે.

ક્યારે રોપવું

તીવ્ર હિમવર્ષાનો ભય પસાર થયા પછી, પરંતુ ગરમ હવામાન આવે તે પહેલાં વસંતઋતુના પ્રારંભમાં કિવિ વેલા વાવો. આનાથી ઉનાળાની ગરમી અથવા શિયાળાની ઠંડી પહેલાં છોડને સ્થિર થવાનો સમય મળે છે. મોટાભાગના પ્રદેશોમાં, આનો અર્થ માર્ચ અને મે વચ્ચે વાવેતર થાય છે.

અંતર અને સપોર્ટ

કિવી વેલા ઉત્સાહી ઉગાડનારા હોય છે જેમને નોંધપાત્ર જગ્યા અને મજબૂત ટેકો માળખાની જરૂર હોય છે:

  • હરોળમાં ૧૦-૧૫ ફૂટના અંતરે છોડ મૂકો
  • જો બહુવિધ હરોળમાં વાવેતર કરવામાં આવે તો પંક્તિઓ વચ્ચે ઓછામાં ઓછું 15 ફૂટનું અંતર રાખો.
  • વાવેતર પહેલાં અથવા વાવેતર સમયે મજબૂત ટ્રેલીસ, પેર્ગોલા અથવા આર્બર સ્થાપિત કરો.
  • સપોર્ટ સ્ટ્રક્ચર ઓછામાં ઓછા 6-7 ફૂટ ઊંચા અને નોંધપાત્ર વજન સહન કરવા સક્ષમ હોવા જોઈએ.

વાવેતર માટેની પગલું-દર-પગલાની સૂચનાઓ

  1. મૂળના ગોળા કરતા બમણું પહોળું અને મૂળને સમાવી શકાય તેટલું ઊંડો ખાડો ખોદો.
  2. જો ખુલ્લા મૂળવાળા વેલા વાવતા હોવ, તો ખાડાની મધ્યમાં એક નાનો ટેકરો બનાવો અને તેના પર મૂળ ફેલાવો.
  3. કન્ટેનરમાં ઉગાડવામાં આવતા છોડ માટે, છોડને ધીમેથી દૂર કરો અને કોઈપણ ગોળ મૂળને છૂટા કરો.
  4. છોડને માટીના સ્તર પર અથવા તેનાથી સહેજ ઉપરના ભાગમાં (જ્યાં થડ મૂળને મળે છે) મુગટ સાથેના છિદ્રમાં મૂકો.
  5. ખાતર મિશ્રિત માટીથી બેકફિલ કરો, હવાના ખિસ્સા દૂર કરવા માટે ધીમેધીમે કડક કરો.
  6. વાવેતર પછી, મૂળની આસપાસની જમીનને સારી રીતે પાણી આપો.
  7. છોડની આસપાસ 2-3 ઇંચનો લીલા ઘાસનો પડ લગાવો, તેને દાંડીથી થોડા ઇંચ દૂર રાખો.
  8. મજબૂત શરૂઆતના વિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નવા વાવેલા વેલાને ફરીથી 2-3 કળીઓ સુધી કાપો.
છ પેનલવાળી સૂચનાત્મક છબી જે દર્શાવે છે કે કિવિ વેલો કેવી રીતે રોપવો, જેમાં છિદ્રો વચ્ચે અંતર રાખવું, યોગ્ય ઊંડાઈ સુધી ખોદવું, ખાતર ઉમેરવું, વેલા રોપવા, પાણી આપવું અને તેને ટ્રેલીસ સપોર્ટ સાથે બાંધવું શામેલ છે.
છ પેનલવાળી સૂચનાત્મક છબી જે દર્શાવે છે કે કિવિ વેલો કેવી રીતે રોપવો, જેમાં છિદ્રો વચ્ચે અંતર રાખવું, યોગ્ય ઊંડાઈ સુધી ખોદવું, ખાતર ઉમેરવું, વેલા રોપવા, પાણી આપવું અને તેને ટ્રેલીસ સપોર્ટ સાથે બાંધવું શામેલ છે. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

સપોર્ટ સ્ટ્રક્ચર વિકલ્પો

કિવી વેલાને મજબૂત સપોર્ટ સિસ્ટમની જરૂર હોય છે જે તેમના વજનને સંભાળી શકે અને યોગ્ય તાલીમ અને કાપણીને સરળ બનાવી શકે:

ટી-બાર ટ્રેલીસ

  • 4-5 ફૂટના ક્રોસઆર્મ્સ સાથે 15-20 ફૂટના અંતરે ગોઠવેલા પોસ્ટ્સ
  • ફળ આપતી વાંસને ટેકો આપવા માટે વાયરો ક્રોસઆર્મ્સ સાથે ચાલે છે
  • વાણિજ્યિક ઉત્પાદન અને વ્યવસ્થિત કાપણી માટે આદર્શ
  • કોર્ડન અને ફળ આપતી વાંસની વ્યવસ્થિત તાલીમ માટે પરવાનગી આપે છે

પેર્ગોલા અથવા આર્બર

  • ઘરના બગીચા માટે આકર્ષક વિકલ્પ
  • ભારે ફળોના ભારને ટેકો આપતી વખતે છાંયો પૂરો પાડે છે
  • મજબૂત ખૂણાના થાંભલા અને ક્રોસ સભ્યોની જરૂર છે
  • નીચે ચાલવા માટે ઓછામાં ઓછી 7-8 ફૂટ ઊંચાઈ
લેન્ડસ્કેપ ફોટો જેમાં ટી-બાર, એ-ફ્રેમ, પેર્ગોલા અને ફળથી ભરેલા વેલા સાથે વર્ટિકલ સપોર્ટ સહિત અનેક કિવિ વેલા ટ્રેલીસ સિસ્ટમ્સ દર્શાવવામાં આવી છે.
લેન્ડસ્કેપ ફોટો જેમાં ટી-બાર, એ-ફ્રેમ, પેર્ગોલા અને ફળથી ભરેલા વેલા સાથે વર્ટિકલ સપોર્ટ સહિત અનેક કિવિ વેલા ટ્રેલીસ સિસ્ટમ્સ દર્શાવવામાં આવી છે. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

પરાગનયનની જરૂરિયાતો: ફળ ઉત્પાદન સુનિશ્ચિત કરવું

નર કિવિ ફૂલ (ડાબે) પરાગ ઉત્પન્ન કરતા પરાગકોષ સાથે અને માદા ફૂલ (જમણે) મધ્ય સ્ત્રીકેસર સાથે

ફળના સફળ ઉત્પાદન માટે કિવિ પરાગનયનને સમજવું જરૂરી છે. ઘણા ફળ છોડથી વિપરીત, મોટાભાગની કિવિ જાતોમાં અલગ અલગ નર અને માદા છોડ (ડાયોશિયસ) હોય છે, જેનો અર્થ છે કે ફળ આપવા માટે તમારે બંનેની જરૂર પડશે.

નર અને માદા છોડ

મોટાભાગની કિવિ પ્રજાતિઓમાં, છોડ કાં તો નર અથવા માદા હોય છે:

  • માદા છોડ સારી રીતે વિકસિત પિસ્ટિલ (માદા પ્રજનન ભાગ) સાથે ફૂલો ઉત્પન્ન કરે છે અને પરાગનયન થાય ત્યારે ફળ આપે છે.
  • નર છોડ પુંકેસરવાળા ફૂલો ઉત્પન્ન કરે છે જે પરાગ છોડે છે પરંતુ પોતે ફળ આપતા નથી.
  • તમે નર અને માદા છોડ વચ્ચે ફક્ત ત્યારે જ વિશ્વસનીય રીતે તફાવત કરી શકો છો જ્યારે તેઓ ફૂલ આવે છે, સામાન્ય રીતે તેમના ત્રીજા વર્ષમાં.

પરાગનયન ગુણોત્તર અને સ્થાન

શ્રેષ્ઠ પરાગનયન અને ફળ ઉત્પાદન માટે:

  • દર ૬-૮ માદા વેલા માટે ઓછામાં ઓછો એક નર વેલો વાવો.
  • સારા પરાગનયન માટે તમારા વાવેતરમાં નર છોડ ફેલાવો.
  • ખાતરી કરો કે નર અને માદા જાતો એક જ સમયે ખીલે છે
  • નર અને માદા એકબીજાથી ૫૦ ફૂટના અંતરે રોપાઓ

સ્વ-ફળદ્રુપ જાતો

જો જગ્યા મર્યાદિત હોય, તો સ્વ-ફળદ્રુપ જાતોનો વિચાર કરો જેને અલગ નર છોડની જરૂર નથી:

  • 'ઈસાઈ' (એક્ટિનીડિયા આર્ગ્યુટા) - એક મજબૂત કિવી જે નર પરાગ રજક વિના ફળ આપી શકે છે.
  • 'જેની' (એક્ટિનીડિયા ડેલિસીઓસા) - એક સ્વ-ફળદ્રુપ ઝાંખી કિવી જાત

નોંધ: સ્વ-ફળદ્રુપ જાતો પણ ઘણીવાર નર છોડ સાથે ક્રોસ-પરાગાધાન થાય ત્યારે મોટા પાક ઉત્પન્ન કરે છે.

પરાગનયન પદ્ધતિઓ

કિવિ ફૂલો મુખ્યત્વે આના દ્વારા પરાગનયન કરે છે:

  • પવન: પરાગ હવાના પ્રવાહ દ્વારા નર ફૂલોથી માદા ફૂલોમાં વહન કરવામાં આવે છે.
  • મધમાખીઓ: મધમાખીઓ અને સ્થાનિક મધમાખીઓ સુગંધિત ફૂલોની મુલાકાત લે છે અને પરાગ સ્થાનાંતરિત કરે છે.
  • હાથથી પરાગનયન: બંધ જગ્યાઓમાં અથવા જ્યારે કુદરતી પરાગ રજકો દુર્લભ હોય છે, ત્યારે તમે નાના બ્રશ વડે પરાગ સ્થાનાંતરિત કરીને હાથથી પરાગનયન કરી શકો છો.
ક્લોઝ-અપ મેક્રો ઈમેજમાં નર અને માદા કિવિ ફૂલો બાજુ-બાજુમાં દેખાય છે, જે નર ફૂલમાં પીળા પુંકેસર અને માદા ફૂલમાં તારા આકારના કલંક સાથે લીલા અંડાશયને પ્રકાશિત કરે છે.
ક્લોઝ-અપ મેક્રો ઈમેજમાં નર અને માદા કિવિ ફૂલો બાજુ-બાજુમાં દેખાય છે, જે નર ફૂલમાં પીળા પુંકેસર અને માદા ફૂલમાં તારા આકારના કલંક સાથે લીલા અંડાશયને પ્રકાશિત કરે છે. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

પાણી આપવું અને ખાતર આપવું: સ્વસ્થ વિકાસ માટે પોષણ

કિવિ વેલા માટે ટપક સિંચાઈ (ડાબે) અને ખાતર (જમણે) સાથે યોગ્ય પાણી આપવું

કિવિ વેલામાં જોરદાર વિકાસ અને પુષ્કળ ફળ ઉત્પાદન માટે યોગ્ય પાણી આપવું અને ખાતર આપવું જરૂરી છે. આ છોડની ચોક્કસ પોષક જરૂરિયાતો હોય છે જે પરિપક્વતાની સાથે બદલાય છે.

પાણી આપવાની જરૂરિયાતો

કિવિના છોડને સતત ભેજની જરૂર હોય છે, ખાસ કરીને ફળના વિકાસ અને વિકાસ દરમિયાન:

  • નવા વાવેલા વેલા: પ્રથમ ઉગાડવાની મોસમ દરમિયાન અઠવાડિયામાં 2-3 વખત ઊંડે પાણી આપો.
  • સ્થાપિત છોડ: વધતી મોસમ દરમિયાન અઠવાડિયામાં 1-2 ઇંચ પાણી આપો.
  • મહત્વપૂર્ણ સમયગાળો: ફૂલો, ફળ બેસવા અને ફળ વિકાસ દરમિયાન પાણી આપવાનું પ્રમાણ વધારો.
  • પાણી આપવાની પદ્ધતિઓ: ટપક સિંચાઈ અથવા સોકર નળીઓ આદર્શ છે કારણ કે તે સીધા મૂળ ક્ષેત્રમાં પાણી પહોંચાડે છે.

જમીનની ભેજનું નિયમિતપણે નિરીક્ષણ કરો અને વરસાદ, તાપમાન અને માટીના પ્રકાર અનુસાર પાણી આપવાનું સમાયોજિત કરો. ધ્યેય એ છે કે માટી સતત ભેજવાળી રહે પણ ક્યારેય પાણી ભરાય નહીં.

સૂર્યપ્રકાશિત બગીચામાં કિવિ વેલા નીચે ખાતરની ગોળીઓને પાણી આપતા ટપક સિંચાઈ ઉત્સર્જકનો ક્લોઝ-અપ.
સૂર્યપ્રકાશિત બગીચામાં કિવિ વેલા નીચે ખાતરની ગોળીઓને પાણી આપતા ટપક સિંચાઈ ઉત્સર્જકનો ક્લોઝ-અપ. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

ખાતરનું સમયપત્રક

કિવીના છોડ ઉત્સાહી ઉગાડનારા હોય છે જેમને નિયમિત ખાતરથી ફાયદો થાય છે, પરંતુ તેઓ વધુ પડતા ખાતર પ્રત્યે સંવેદનશીલ હોય છે, ખાસ કરીને જ્યારે તેઓ નાના હોય છે:

છોડની ઉંમરખાતરની માત્રા (છોડ દીઠ)અરજીનો સમય
વાવેતર વર્ષખાતરની જરૂર નથી-
બીજું વર્ષ2 ઔંસ વાસ્તવિક નાઇટ્રોજન૩-૪ અરજીઓમાં વિભાજીત કરો (એપ્રિલ-જુલાઈ)
ત્રીજું વર્ષ4 ઔંસ વાસ્તવિક નાઇટ્રોજન3 અરજીઓમાં વિભાજીત (માર્ચ-જુલાઈ)
ચોથું વર્ષ૬ ઔંસ વાસ્તવિક નાઇટ્રોજન3 અરજીઓમાં વિભાજીત (માર્ચ-જુલાઈ)
પાંચમું વર્ષ અને તેનાથી આગળ૮-૧૬ ઔંસ વાસ્તવિક નાઇટ્રોજનમાર્ચમાં 2/3, મેના અંતમાં 1/3

ખાતરના પ્રકારો

કિવીના છોડ કાર્બનિક અને પરંપરાગત ખાતરો બંનેને સારી પ્રતિક્રિયા આપે છે:

  • સંતુલિત કાર્બનિક ખાતરો (જેમ કે 5-5-5) ધીમા-પ્રકાશન પોષણ પૂરું પાડે છે.
  • ખાતર અને જૂનું ખાતર પોષક તત્વો ઉમેરતી વખતે જમીનની રચનામાં સુધારો કરે છે.
  • માછલીનું મિશ્રણ અથવા સીવીડના અર્કનો ઉપયોગ પૂરક પાંદડાવાળા ખોરાક તરીકે કરી શકાય છે.
  • સંવેદનશીલ કિવિ મૂળને નુકસાન પહોંચાડી શકે તેવા ઉચ્ચ મીઠાવાળા ખાતરો ટાળો.

ખાતર નાખતી વખતે, તેને છોડની આસપાસ વર્તુળમાં ફેલાવો, થડથી લગભગ 6 ઇંચ દૂરથી શરૂ કરીને અને ટપક લાઇન સુધી વિસ્તરિત કરો. ખાતર નાખ્યા પછી સારી રીતે પાણી આપો જેથી પોષક તત્વો મૂળ સુધી પહોંચે.

કાપણી અને તાલીમ: મહત્તમ ઉત્પાદન માટે તમારી વેલાને આકાર આપવો

કાપણી પહેલાં (ડાબે) અને યોગ્ય કાપણી અને તાલીમ પછી (જમણે) કિવી વેલો

કિવિ વેલાના જોરદાર વિકાસ અને ફળ ઉત્પાદનને મહત્તમ બનાવવા માટે યોગ્ય કાપણી અને તાલીમ જરૂરી છે. નિયમિત કાપણી વિના, વેલા ગૂંચવાયેલા સમૂહ બની જાય છે અને ફળની ગુણવત્તા અને માત્રામાં ઘટાડો થાય છે.

તાલીમ પ્રણાલીઓ

કિવી વેલાને સામાન્ય રીતે બે મુખ્ય પ્રણાલીઓમાંથી એકમાં તાલીમ આપવામાં આવે છે:

ટી-બાર સિસ્ટમ

  • વિરુદ્ધ દિશામાં વિસ્તરેલા બે આડા કોર્ડન (હાથ) સાથે એક જ થડ
  • ટી-બાર ક્રોસઆર્મ પર વાયર સાથે તાલીમ પામેલા ફળ આપતી વાંસડીઓ
  • સારી હવા પરિભ્રમણ અને સૂર્યપ્રકાશ પૂરો પાડે છે
  • કાપણી અને લણણીને વધુ વ્યવસ્થિત બનાવે છે

પેર્ગોલા/આર્બર સિસ્ટમ

  • ઓવરહેડ સ્ટ્રક્ચર ઉપર તાલીમ પામેલા વેલા
  • સરળતાથી લણણી માટે ફળ નીચે લટકી રહે છે
  • નીચે સુખદ છાંયો બનાવે છે
  • સારી રીતે કાપણી કરવી વધુ પડકારજનક હોઈ શકે છે
કિવિ વેલાના વધુ પડતા ઉગાડેલા, ગૂંચવાયેલા વિકાસની સરખામણીમાં ટ્રેલીસ સિસ્ટમ પર સરસ રીતે કાપેલા વેલાની સરખામણી પહેલા અને પછી બાજુ બાજુ.
કિવિ વેલાના વધુ પડતા ઉગાડેલા, ગૂંચવાયેલા વિકાસની સરખામણીમાં ટ્રેલીસ સિસ્ટમ પર સરસ રીતે કાપેલા વેલાની સરખામણી પહેલા અને પછી બાજુ બાજુ. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

કાપણી સમયરેખા

કિવી વેલાને જાતિ અને ઋતુના આધારે અલગ અલગ કાપણી પદ્ધતિઓની જરૂર પડે છે:

છોડનો પ્રકારકાપણીનો સમયકાપણીનો અભિગમ
માદા વેલાશિયાળો (નિષ્ક્રિય ઋતુ)ગયા વર્ષના 70-90% વિકાસને દૂર કરો, ફળ આપતા શેરડીઓ વચ્ચે સારો અંતર રાખો.
નર વેલાફૂલો પછી (ઉનાળાની શરૂઆતમાં)આગામી વર્ષના ફૂલો માટે માળખું જાળવી રાખીને વધારાની વૃદ્ધિ દૂર કરો
બંને પ્રકારનાસમગ્ર વધતી મોસમ દરમિયાનપાયામાંથી સકર દૂર કરો અને વધુ પડતા અંકુરના વિકાસનું સંચાલન કરો.

નવા છોડ માટે પગલું-દર-પગલાની તાલીમ

  1. પહેલું વર્ષ: વાવેતર કર્યા પછી, 2-3 મજબૂત કળીઓ સુધી કાપણી કરો. મુખ્ય થડ બનવા માટે નીકળતી સૌથી મજબૂત ડાળી પસંદ કરો અને બાકીના બધાને દૂર કરો. આ ડાળીને તમારા સપોર્ટ સ્ટ્રક્ચરની ટોચ પર ઊભી રીતે દાંડીની ઉપર ગોઠવો.
  2. બીજું વર્ષ: એકવાર થડ ઇચ્છિત ઊંચાઈએ પહોંચી જાય, પછી તમારા મુખ્ય કોર્ડન (બાહુઓ) બનવા માટે વિરુદ્ધ દિશામાં ઉગતા બે મજબૂત ડાળીઓ પસંદ કરો. આને આડા વાયર સાથે તાલીમ આપો અને સ્પર્ધાત્મક ડાળીઓને કાપી નાખો.
  3. ત્રીજું વર્ષ: ૮-૧૨ ઇંચના અંતરે કોર્ડનમાંથી ડાળીઓને વિકાસ થવા દો. આ તમારા ફળ આપતી વાંસ બનશે. રચના જાળવવા માટે અન્ય ડાળીઓને કાપી નાખો.
  4. ચોથું વર્ષ અને તે પછી: દર વર્ષે નવા ફળદાયી લાકડાને પ્રોત્સાહન આપવાની સાથે મૂળભૂત માળખાને જાળવવા માટે નિયમિત કાપણીની દિનચર્યા સ્થાપિત કરો.
કિવિ વેલાની રચના, એક વર્ષ જૂના શેરડી પર ફળ ક્યાં ઉગે છે અને યોગ્ય કાપણી દર્શાવે છે તે લેબલ કરેલ આકૃતિ.
કિવિ વેલાની રચના, એક વર્ષ જૂના શેરડી પર ફળ ક્યાં ઉગે છે અને યોગ્ય કાપણી દર્શાવે છે તે લેબલ કરેલ આકૃતિ. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

ફળ આપવાની આદતને સમજવી

અસરકારક રીતે કાપણી કરવા માટે, કિવિના છોડ કેવી રીતે ફળ આપે છે તે સમજવું ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે:

  • કિવી ફળ વર્તમાન ઋતુના અંકુર પર બને છે જે એક વર્ષ જૂના લાકડામાંથી ઉગે છે.
  • જૂનું લાકડું (2+ વર્ષ) ભાગ્યે જ ફળ આપતી ડાળીઓ ઉત્પન્ન કરે છે
  • દર શિયાળામાં, તમે ગયા વર્ષના મોટા ભાગના ફળ આપતા ડાળીઓ દૂર કરશો, અને આગામી વર્ષના ઉત્પાદન માટે ફક્ત પસંદ કરેલા શેરડી રાખશો.
  • ધ્યેય એ છે કે વેલાના કદને નિયંત્રિત કરતી વખતે ફળ આપતા લાકડાનું સંતુલન જાળવી રાખવું.

જીવાત અને રોગ વ્યવસ્થાપન: તમારી વેલાને સ્વસ્થ રાખવી

સામાન્ય કિવિ સમસ્યાઓ: હિમથી નુકસાન (ડાબે), મૂળના સડાના લક્ષણો (મધ્યમાં), અને જાપાનીઝ ભમરોથી નુકસાન (જમણે)

જ્યારે કીવીના છોડ સામાન્ય રીતે મજબૂત હોય છે, ત્યારે તેઓ જીવાતો, રોગો અને પર્યાવરણીય પરિસ્થિતિઓના કારણે અનેક પડકારોનો સામનો કરી શકે છે. આ મુદ્દાઓને તાત્કાલિક ઓળખવા અને તેનું નિરાકરણ લાવવું એ સ્વસ્થ, ઉત્પાદક વેલા જાળવવાની ચાવી છે.

સામાન્ય જીવાતો

કિવીના વેલા ઘણા જંતુઓથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે:

  • જાપાનીઝ ભમરા: પાંદડા ખાય છે, હાડપિંજર જેવો દેખાવ બનાવે છે. હાથથી ચૂંટવું, હરોળના આવરણ અથવા કાર્બનિક જંતુનાશકોનો ઉપયોગ કરીને નિયંત્રણ કરો.
  • બે ટપકાંવાળા કરોળિયા જીવાત: પાંદડા પર ટપકાં અને બારીક જાળીદાર ગાંઠો પેદા કરે છે. મજબૂત પાણીના છંટકાવ અથવા જંતુનાશક સાબુથી તેનું સંચાલન કરો.
  • થ્રિપ્સ: ફૂલો અને વિકાસશીલ ફળોને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. જંતુનાશક સાબુ અથવા લીમડાના તેલથી નિયંત્રણ કરો.
  • પાંદડા વાળનારા ઈયળો: જે પાંદડાને એકસાથે લપેટીને બાંધે છે. અસરગ્રસ્ત પાંદડા દૂર કરો અથવા બેસિલસ થુરિંગિએન્સિસ (Bt) નો ઉપયોગ કરો.

રોગ વ્યવસ્થાપન

કિવિના છોડને ઘણા રોગો અસર કરી શકે છે:

  • ફાયટોપ્થોરા મૂળનો સડો: પાણી ભરાયેલી માટીને કારણે થાય છે, તેના લક્ષણોમાં પાંદડા પીળા પડવા અને કરમાઈ જવાનો સમાવેશ થાય છે. સારા પાણીના નિકાલ દ્વારા નિવારણ મુખ્ય છે.
  • બોટ્રીટીસ રોટ: ગ્રે ફૂગ જે ફૂલો અને ફળોને અસર કરે છે. યોગ્ય કાપણી દ્વારા હવાના પરિભ્રમણમાં સુધારો કરો અને ઉપરથી પાણી આપવાનું ટાળો.
  • વર્ટીસિલિયમ વિલ્ટ: માટીજન્ય ફૂગજન્ય રોગ જે સુકાઈ જવા અને મરી જવાનું કારણ બને છે. જ્યાં સંવેદનશીલ પાક ઉગાડવામાં આવ્યા હોય ત્યાં વાવેતર કરવાનું ટાળો.
  • ક્રાઉન રોટ: ફૂગનો રોગ જે છોડના પાયાને અસર કરે છે. વાવેતરની યોગ્ય ઊંડાઈ સુનિશ્ચિત કરો અને થડ સામે લીલા ઘાસ ટાળો.

પર્યાવરણીય મુદ્દાઓ

પર્યાવરણીય પરિબળો પણ કિવિના સ્વાસ્થ્યને અસર કરી શકે છે:

  • હિમથી નુકસાન: વસંતઋતુના શરૂઆતના અંકુર હિમ પ્રત્યે ખૂબ સંવેદનશીલ હોય છે. હરોળના આવરણનો ઉપયોગ કરો અથવા વાવેતરની જગ્યાઓ કાળજીપૂર્વક પસંદ કરો.
  • સનબર્ન: નાના છોડ અને ફળોના થડને અસર કરી શકે છે. નાના છોડ માટે છાંયો પૂરો પાડો અને ફળો માટે પૂરતા પાંદડાઓનું આવરણ જાળવો.
  • પવનથી નુકસાન: જોરદાર પવન ડાળીઓ તોડી શકે છે અને ફળો પર ડાઘ પડી શકે છે. સુરક્ષિત સ્થળોએ વાવેતર કરો અથવા પવનરોધકો સ્થાપિત કરો.
  • પોષક તત્વોની ઉણપ: પીળા પાંદડા અથવા નબળી વૃદ્ધિ પોષક તત્વોની સમસ્યાઓ સૂચવી શકે છે. માટી પરીક્ષણ ચોક્કસ ઉણપને ઓળખી શકે છે.

ઓર્ગેનિક મેનેજમેન્ટ અભિગમો

કિવિની ઘણી સમસ્યાઓને ઓર્ગેનિક રીતે અટકાવી શકાય છે અથવા તેનું સંચાલન કરી શકાય છે:

  • યોગ્ય પાણી, ખાતર અને કાપણી દ્વારા છોડનો ઉત્સાહ જાળવી રાખો
  • નજીકમાં વિવિધ ફૂલોના છોડ વાવીને ફાયદાકારક જંતુઓને પ્રોત્સાહિત કરો.
  • નીંદણને દબાવવા અને જમીનમાં ભેજ જાળવવા માટે ઓર્ગેનિક લીલા ઘાસનો ઉપયોગ કરો.
  • છોડની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા માટે ખાતર ચા અથવા સીવીડના અર્કનો ઉપયોગ કરો.
  • રોગગ્રસ્ત છોડની સામગ્રીને દૂર કરીને અને નિકાલ કરીને સારી સ્વચ્છતાનો અભ્યાસ કરો.
હિમથી નુકસાન પામેલા કિવિના પાંદડા, માટી ઉપર સડેલા કિવિના મૂળ અને જાપાની ભમરા દ્વારા ખાઈ ગયેલા કિવિના પાંદડા દર્શાવતી સંયુક્ત છબી.
હિમથી નુકસાન પામેલા કિવિના પાંદડા, માટી ઉપર સડેલા કિવિના મૂળ અને જાપાની ભમરા દ્વારા ખાઈ ગયેલા કિવિના પાંદડા દર્શાવતી સંયુક્ત છબી. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

લણણી: તમારા પરિશ્રમના ફળનો આનંદ માણવો

પાકેલા કિવિ ફળની કાપણી, જેનો ક્લોઝઅપ ફોટો યોગ્ય પાકવાના સંકેતો દર્શાવે છે.

૩-૫ વર્ષની સંભાળ અને ધીરજ પછી, તમારા કિવિના વેલા તમને પુષ્કળ પાક આપશે. ક્યારે અને કેવી રીતે કાપણી કરવી તે જાણવાથી તમારા ઘરે ઉગાડવામાં આવેલા કિવિ માટે શ્રેષ્ઠ સ્વાદ અને સંગ્રહ ક્ષમતા સુનિશ્ચિત થાય છે.

ક્યારે લણણી કરવી

કિવિ જાતોમાં કાપણીનો સમય અલગ અલગ હોય છે:

હાર્ડી કિવી (કિવિબેરી)

  • સામાન્ય રીતે ઉનાળાના અંતથી પાનખરની શરૂઆતમાં (ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બર) પાકે છે.
  • સ્પર્શ માટે સહેજ નરમ હોય ત્યારે લણણી કરી શકાય છે
  • ફળ વેલા પર પાકશે અને સંપૂર્ણ સ્વાદ વિકસાવશે.
  • ફળ પાકે તેમ ધીમે ધીમે કાપણી કરો
  • પાકેલા ફળમાં ૧૮-૨૫% ખાંડ હોય છે.

ફઝી કિવિફ્રૂટ

  • પાનખરના અંતમાં (ઓક્ટોબર-નવેમ્બર) લણણી
  • જ્યારે ફળ કઠણ હોય પણ બીજ કાળા થઈ ગયા હોય ત્યારે ચૂંટો.
  • મોટાભાગના પ્રદેશોમાં વેલા પર સંપૂર્ણપણે પાકશે નહીં
  • પ્રથમ સખત હિમ પહેલાં લણણી
  • લણણી પછી પાકવાની જરૂર છે

લણણી તકનીકો

યોગ્ય લણણી પદ્ધતિઓ ફળની ગુણવત્તા જાળવવામાં મદદ કરે છે:

  • ફળ સુકાઈ જાય ત્યારે સૂકા દિવસે કાપણી કરો.
  • કિવિબેરી માટે, વેલામાંથી ફળને ધીમેથી ખેંચો અથવા મચડો.
  • ઝાંખી કિવિફ્રૂટ માટે, દાંડીને ખેંચવાને બદલે પ્રુનરથી કાપો.
  • ઉઝરડા ટાળવા માટે ફળોને કાળજીપૂર્વક હેન્ડલ કરો
  • કચડી ન જાય તે માટે છીછરા પાત્રોમાં એકત્રિત કરો
  • કોઈપણ ક્ષતિગ્રસ્ત અથવા રોગગ્રસ્ત ફળ દૂર કરો.
કાપણીના કાતર અને નજીકમાં ફળની ટોપલી વડે વેલામાંથી પાકેલા કિવિ ફળ કાપતા હાથનો ક્લોઝઅપ.
કાપણીના કાતર અને નજીકમાં ફળની ટોપલી વડે વેલામાંથી પાકેલા કિવિ ફળ કાપતા હાથનો ક્લોઝઅપ. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

પાકવું અને પરીક્ષણ

તમારું કિવિ ફળ લણણી માટે તૈયાર છે કે નહીં તે નક્કી કરવા માટે:

  • કિવિબેરી: સ્વાદ પરીક્ષણ એ શ્રેષ્ઠ સૂચક છે. જ્યારે ફળ નરમ પડવાનું શરૂ થાય, ત્યારે સ્વાદ વિકાસ તપાસવા માટે એક પ્રયાસ કરો.
  • ફઝી કિવિફ્રૂટ: એક નમૂનાના ફળને કાપો અને તપાસો કે બીજ કાળા થઈ ગયા છે. કાપણી પછી યોગ્ય રીતે પાકવા માટે ખાંડનું પ્રમાણ ઓછામાં ઓછું 6-8% હોવું જોઈએ.

કાળા બીજ દર્શાવતા કાપેલા કિવિફ્રૂટ - ઝાંખી કિવિ માટે લણણીની તૈયારીનો મુખ્ય સૂચક

એક પરિપક્વ કિવિ વેલો પ્રભાવશાળી ઉપજ આપી શકે છે:

  • સખત કિવિ (કિવિબેરી) વેલા: પ્રતિ વેલો ૫૦-૧૫૦ પાઉન્ડ
  • ફઝી કિવિફ્રૂટ વેલા: પ્રતિ વેલો 70-100 પાઉન્ડ

યોગ્ય કાળજી અને કાપણી સાથે, વેલા ઘણા વર્ષો સુધી આ સ્તરે ઉત્પાદન આપતા રહેશે.

ચળકતા લીલા રંગના માંસ અને સંપૂર્ણ વિકસિત કાળા બીજની રીંગ સાથે કાપેલા કિવિફ્રૂટનો ક્લોઝ-અપ જે યોગ્ય પાકની પરિપક્વતા દર્શાવે છે.
ચળકતા લીલા રંગના માંસ અને સંપૂર્ણ વિકસિત કાળા બીજની રીંગ સાથે કાપેલા કિવિફ્રૂટનો ક્લોઝ-અપ જે યોગ્ય પાકની પરિપક્વતા દર્શાવે છે. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

સંગ્રહ અને ઉપયોગ: તમારા પાકનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવો

ઘરે ઉગાડવામાં આવતા કિવિફ્રૂટના સંગ્રહ વિકલ્પો અને રાંધણ ઉપયોગો

એકવાર તમે તમારા કિવિ ફળની લણણી કરી લો, પછી યોગ્ય સંગ્રહ અને સર્જનાત્મક ઉપયોગ તમને આવનારા મહિનાઓ સુધી તમારા ફળનો આનંદ માણવામાં મદદ કરશે. વિવિધ કિવિ જાતોને અલગ અલગ સંગ્રહ અભિગમોની જરૂર પડે છે.

સંગ્રહ પદ્ધતિઓ

હાર્ડી કિવી (કિવિબેરી)

  • રેફ્રિજરેશન: પાકેલા ફળોને 2-4 અઠવાડિયા માટે હવાની અવરજવરવાળી પ્લાસ્ટિકની થેલીઓમાં રેફ્રિજરેટરમાં રાખો.
  • ફ્રીઝિંગ: આખા પાકેલા કિવિબેરીને ટ્રેમાં ફ્રીઝ કરો, પછી લાંબા ગાળાના સ્ટોરેજ માટે ફ્રીઝર બેગમાં ટ્રાન્સફર કરો.
  • પાકવું: નરમ થાય ત્યાં સુધી ઓરડાના તાપમાને મજબૂત ફળ પાકો.

ફઝી કિવિફ્રૂટ

  • કોલ્ડ સ્ટોરેજ: કાચા ફળને ઠંડી જગ્યાએ (૩૨-૪૦°F) ૪-૬ મહિના સુધી સંગ્રહિત કરો.
  • પાકવું: પાકવા માટે, ફળને સફરજન અથવા કેળાની નજીક ઓરડાના તાપમાને મૂકો.
  • રેફ્રિજરેશન: પાક્યા પછી, 1-2 અઠવાડિયા માટે રેફ્રિજરેટરમાં સ્ટોર કરો.

રસોઈમાં ઉપયોગો

કિવિફ્રૂટ રસોડામાં બહુમુખી છે અને તેનો ઉપયોગ અનેક રીતે થઈ શકે છે:

  • તાજું ખાવું: સખત કીવીને દ્રાક્ષની જેમ આખા ખાઈ શકાય છે; ઝાંખી કીવીને સામાન્ય રીતે છોલીને કાપીને ખાઈ શકાય છે.
  • ફળોના સલાડ: મિશ્ર ફળોની વાનગીઓમાં રંગ, સ્વાદ અને પોષણ ઉમેરો.
  • સ્મૂધીઝ: પૌષ્ટિક પીણાં માટે અન્ય ફળો સાથે ભેળવી દો
  • મીઠાઈઓ: પાવલોવા, ચીઝકેક અથવા ટાર્ટ માટે ટોપિંગ તરીકે ઉપયોગ કરો
  • સાચવેલ વસ્તુઓ: કિવિ જામ, જેલી અથવા ચટણી બનાવો
  • સૂકા ફળ: પૌષ્ટિક નાસ્તા માટે કાપીને ડિહાઇડ્રેટ કરો
  • માંસ ટેન્ડરાઇઝર: કિવિફ્રૂટમાં રહેલા ઉત્સેચકો માંસને કોમળ બનાવી શકે છે (રાંધતા પહેલા 10-15 મિનિટ પહેલાં માંસના ટુકડા પર ઘસો)

રસોઈ ટિપ: કિવિફ્રૂટમાં એક્ટિનિડિન હોય છે, જે એક એન્ઝાઇમ છે જે પ્રોટીનને તોડે છે. આનો અર્થ એ છે કે તે જિલેટીનને સેટ થવાથી અટકાવશે અને જો ખૂબ લાંબા સમય સુધી છોડી દેવામાં આવે તો તે ડેરી ઉત્પાદનોને દહીં કરી શકે છે. ડેરી અથવા જિલેટીનવાળી મીઠાઈઓ માટે, પીરસતા પહેલા કિવિ ઉમેરો.

રસોડાના દ્રશ્યમાં રેફ્રિજરેટરમાં સંગ્રહિત, કન્ટેનરમાં સ્થિર અને જામ, સ્મૂધી, ટાર્ટ, પરફેટ અને સલાડ તરીકે તૈયાર કરાયેલ કિવિફ્રૂટ દર્શાવવામાં આવ્યું છે.
રસોડાના દ્રશ્યમાં રેફ્રિજરેટરમાં સંગ્રહિત, કન્ટેનરમાં સ્થિર અને જામ, સ્મૂધી, ટાર્ટ, પરફેટ અને સલાડ તરીકે તૈયાર કરાયેલ કિવિફ્રૂટ દર્શાવવામાં આવ્યું છે. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

પોષણ લાભો

ઘરે ઉગાડવામાં આવેલ કિવિફ્રૂટ પ્રભાવશાળી પોષણ મૂલ્ય પ્રદાન કરે છે:

  • વિટામિન સીમાં અપવાદરૂપે વધુ (નારંગી કરતાં વધુ)
  • ડાયેટરી ફાઇબરનો સારો સ્ત્રોત
  • પોટેશિયમ, વિટામિન ઇ અને ફોલેટ ધરાવે છે
  • રોગપ્રતિકારક કાર્યને ટેકો આપતા એન્ટીઑકિસડન્ટો પૂરા પાડે છે
  • ઓછી કેલરી (લગભગ 60 કેલરી પ્રતિ 100 ગ્રામ)

સામાન્ય સમસ્યાઓનું નિવારણ: વારંવાર પૂછાતા પ્રશ્નો

મારા કિવિના વેલા ફળ કેમ નથી આપતા?

ઘણા પરિબળો ફળ આપતા અટકાવી શકે છે:

  • ઉંમર: કિવીના છોડને ફળ આપવાનું શરૂ કરવામાં સામાન્ય રીતે 3-5 વર્ષ લાગે છે.
  • પરાગનયન: તમારી પાસે ફક્ત માદા અથવા ફક્ત નર છોડ હોઈ શકે છે. ખાતરી કરો કે તમારી પાસે બંને છે, સિવાય કે સ્વ-ફળદ્રુપ જાતો ઉગાડવી.
  • કાપણી: વધુ પડતી અથવા અયોગ્ય કાપણી ફળ આપતા લાકડાને દૂર કરી શકે છે
  • હિમથી નુકસાન: વસંતઋતુના હિમવર્ષાથી ફૂલોની કળીઓ મરી ગઈ હશે.
  • આબોહવા: તમારી જાત તમારા વાવેતર ક્ષેત્રને અનુકૂળ ન પણ હોય.

મારા કિવિના પાન પીળા પડી રહ્યા છે. શું થયું?

પીળા પાંદડા અનેક સમસ્યાઓ સૂચવી શકે છે:

  • પોષક તત્વોની ઉણપ: ખાસ કરીને નાઇટ્રોજન, આયર્ન અથવા મેગ્નેશિયમ
  • વધુ પડતું પાણી આપવું: ભીની માટી મૂળિયાંની સમસ્યાઓ અને પીળાશનું કારણ બની શકે છે.
  • મૂળનો સડો: નબળા પાણી નિકાલને કારણે ફૂગનો રોગ
  • સામાન્ય વૃદ્ધત્વ: પાનખરમાં જૂના પાંદડા પીળા પડવા સામાન્ય છે.

પહેલા જમીનની ભેજ અને ડ્રેનેજ તપાસો, પછી ચોક્કસ પોષક તત્વોની ઉણપ ઓળખવા માટે માટી પરીક્ષણનો વિચાર કરો.

મને કેવી રીતે ખબર પડશે કે મારી પાસે નર કીવી છોડ છે કે માદા?

તમે ફક્ત ત્યારે જ નર અને માદા છોડને વિશ્વસનીય રીતે અલગ કરી શકો છો જ્યારે તેઓ ફૂલ આવે છે, સામાન્ય રીતે તેમના ત્રીજા વર્ષમાં:

  • માદા ફૂલો: બહુવિધ કલંક સાથે સારી રીતે વિકસિત મધ્ય પિસ્ટિલ ધરાવે છે અને પરાગનયન વખતે ફળ આપે છે.
  • નર ફૂલો: પીળા પરાગ સાથે અસંખ્ય પુંકેસર હોય છે પરંતુ તેમાં કોઈ કેન્દ્રિય પિસ્ટિલ હોતું નથી અને ક્યારેય ફળ આપતા નથી.

ફૂલો આવે ત્યાં સુધી, પ્રતિષ્ઠિત નર્સરીઓના છોડના લેબલ પર આધાર રાખો. જો તમે કાપવાથી પ્રચાર કરી રહ્યા છો, તો મૂળ છોડના લિંગનો કાળજીપૂર્વક રેકોર્ડ રાખો.

મારા કિવિ વેલા જોરશોરથી વધી રહ્યા છે પણ વધારે ફળ આપી રહ્યા નથી. શા માટે?

ફળ આપવાના ખર્ચે વધુ પડતી વનસ્પતિ વૃદ્ધિ સામાન્ય છે અને સામાન્ય રીતે તે સૂચવે છે:

  • વધુ પડતું ખાતર: વધુ પડતું નાઇટ્રોજન ફળ ઉત્પાદન કરતાં પાંદડાના વિકાસને વેગ આપે છે.
  • અપૂરતી કાપણી: યોગ્ય કાપણી વિના, વેલા ફળ આપવાને બદલે વૃદ્ધિમાં ઊર્જા વાપરે છે
  • યુવાન છોડ: ૩-૫ વર્ષથી ઓછી ઉંમરના વેલા વધુ ફળ આપતા પહેલા પોતાને સ્થાપિત કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે

ઉકેલ: નાઇટ્રોજન ખાતરનો ઉપયોગ ઓછો કરો, યોગ્ય કાપણી પદ્ધતિઓનો અમલ કરો અને નાના છોડ સાથે ધીરજ રાખો.

શું હું કન્ટેનરમાં કીવી ઉગાડી શકું?

હા, પણ મર્યાદાઓ સાથે:

  • હાર્ડી કિવી (એક્ટિનીડિયા આર્ગુટા) ફઝી કિવીફ્રૂટ કરતાં કન્ટેનરમાં ઉગાડવામાં વધુ સારી રીતે અનુકૂળ થાય છે.
  • ઉત્તમ ડ્રેનેજ ધરાવતો મોટો કન્ટેનર (ઓછામાં ઓછો 20 ગેલન) વાપરો.
  • મજબૂત ટ્રેલીસ અથવા સપોર્ટ સ્ટ્રક્ચર પૂરું પાડો
  • 'ઈસાઈ' જેવી કોમ્પેક્ટ અથવા સ્વ-ફળદ્રુપ જાતો પસંદ કરો.
  • જમીનમાં વાવેલા વેલાની સરખામણીમાં ઓછા ઉપજની અપેક્ષા
  • કન્ટેનરમાં ઉગાડવામાં આવતા છોડને શિયાળાની ઠંડીથી બચાવો, કારણ કે મૂળ વધુ સંવેદનશીલ હોય છે.

મારા કિવિ વેલા કેટલા સમય સુધી ફળ આપશે?

યોગ્ય કાળજી સાથે, કિવિ વેલા લાંબા સમય સુધી ટકી રહે છે અને ઉત્પાદક બને છે:

  • વેલા સામાન્ય રીતે ૩-૫ વર્ષની ઉંમરે ફળ આપવાનું શરૂ કરે છે.
  • ૮-૧૦ વર્ષની આસપાસ ટોચનું ઉત્પાદન થાય છે
  • સારી રીતે જાળવણી કરાયેલ વેલા 20-50 વર્ષ સુધી ઉત્પાદન ચાલુ રાખી શકે છે.
  • નિયમિત કાપણી, ખાતર અને જીવાત વ્યવસ્થાપન એ આયુષ્યની ચાવી છે.
સૂર્યપ્રકાશિત બગીચામાં લાકડાના પેર્ગોલામાં ઉગેલા પાકેલા કિવિફળથી ભરેલા પરિપક્વ કિવિ વેલા.
સૂર્યપ્રકાશિત બગીચામાં લાકડાના પેર્ગોલામાં ઉગેલા પાકેલા કિવિફળથી ભરેલા પરિપક્વ કિવિ વેલા. વધુ માહિતી માટે છબી પર ક્લિક કરો અથવા ટેપ કરો.

નિષ્કર્ષ: તમારી કિવી ઉગાડવાની યાત્રા

ઘરે કિવી ઉગાડવા માટે ધીરજ અને વિગતવાર ધ્યાન આપવાની જરૂર છે, પરંતુ તેના ફળ પ્રયત્નો કરવા યોગ્ય છે. તમારા વાતાવરણ માટે યોગ્ય જાતો પસંદ કરવાથી લઈને કાપણી તકનીકોમાં નિપુણતા મેળવવા સુધી, પ્રક્રિયાના દરેક પગલાથી સ્વસ્થ, ઉત્પાદક વેલા બનાવવામાં ફાળો મળે છે જે દાયકાઓ સુધી સ્વાદિષ્ટ ફળ આપી શકે છે.

યાદ રાખો કે કિવિના છોડ તમારા બગીચામાં લાંબા ગાળાનું રોકાણ છે. જ્યારે તમારા પ્રથમ ફળો કાપવામાં 3-5 વર્ષ લાગી શકે છે, ત્યારે યોગ્ય કાળજી સાથે મજબૂત વેલા 20+ વર્ષ સુધી પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઉત્પાદન આપી શકે છે. ઘરે ઉગાડવામાં આવેલા કિવિફ્રૂટના પોષક ફાયદા અને અનન્ય સ્વાદ તેમને કોઈપણ ઘરના બગીચામાં એક મૂલ્યવાન ઉમેરો બનાવે છે.

ભલે તમે ઠંડા વાતાવરણમાં ખીલતા કઠણ કિવિબેરી પસંદ કરો કે ગરમ પ્રદેશો માટે ઝાંખા કિવિફ્રૂટ, આ માર્ગદર્શિકામાંથી જ્ઞાનનો ઉપયોગ શ્રેષ્ઠ વૃદ્ધિની પરિસ્થિતિઓ બનાવવા માટે કરો. સમય જતાં, તમારા કિવિ વેલા તમારા લેન્ડસ્કેપમાં એક ઉત્પાદક અને સુંદર લક્ષણ બનશે, જે આવનારા વર્ષો માટે દ્રશ્ય રસ અને પૌષ્ટિક પાક બંને પ્રદાન કરશે.

વધુ વાંચન

જો તમને આ પોસ્ટ ગમી હોય, તો તમને આ સૂચનો પણ ગમશે:


બ્લુસ્કી પર શેર કરોફેસબુક પર શેર કરોLinkedIn પર શેર કરોટમ્બલર પર શેર કરોX પર શેર કરોLinkedIn પર શેર કરોPinterest પર પિન કરો

અમાન્ડા વિલિયમ્સ

લેખક વિશે

અમાન્ડા વિલિયમ્સ
અમાન્ડા એક ઉત્સાહી માળી છે અને તેને માટીમાં ઉગતી બધી વસ્તુઓ ગમે છે. તેણીને પોતાના ફળો અને શાકભાજી ઉગાડવાનો ખાસ શોખ છે, પરંતુ બધા છોડમાં તેનો રસ હોય છે. તે miklix.com પર એક ગેસ્ટ બ્લોગર છે, જ્યાં તે મોટે ભાગે છોડ અને તેમની સંભાળ કેવી રીતે રાખવી તેના પર પોતાનું ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે, પરંતુ કેટલીકવાર તે બગીચા સંબંધિત અન્ય વિષયોમાં પણ ભાગ લઈ શકે છે.

આ પૃષ્ઠ પરની છબીઓ કમ્પ્યુટર દ્વારા બનાવેલા ચિત્રો અથવા અંદાજો હોઈ શકે છે અને તેથી તે વાસ્તવિક ફોટોગ્રાફ્સ હોવું જરૂરી નથી. આવી છબીઓમાં અચોક્કસતા હોઈ શકે છે અને ચકાસણી વિના તેને વૈજ્ઞાનિક રીતે સાચી ગણવી જોઈએ નહીં.