Umhlahlandlela Ophelele Wokukhulisa i-Radicchio Engadini Yakho
Kushicilelwe: Februwari 24, 2026 20:59:16 UTC
I-Radicchio, enamaqabunga ayo anombala onsomi obomvu kanye nokunambitheka okubabayo okuhlukile, inezela kokubili ukukhanga okubonakalayo kanye nohlamvu lokupheka kunoma iyiphi ingadi. Le chicory yase-Italy ifana neklabishi elincane kodwa inikeza isipiliyoni sokunambitheka esiyingqayizivele esingaguqula amasaladi ajwayelekile abe yizinto ezidalwe ngendlela yobuciko.
A Complete Guide to Growing Radicchio in Your Own Garden

Ukutshala i-radicchio yakho kukuvumela ukuthi ubone izinhlobo ezingavamile ukutholakala ezitolo, uvune ngesikhathi sokusha okuphezulu, futhi ujabulele ukwaneliseka kokutshala le mifino emihle ngokwakho.
Ukukhetha Uhlobo Olufanele Lwe-Radicchio
Ukukhetha uhlobo olufanele kubalulekile ukuze uphumelele lapho utshala i-radicchio. Uhlobo ngalunye lunezici ezihlukile ngokubukeka, imikhuba yokukhula, kanye namaphrofayili okunambitheka. Nazi ezinye izinhlobo ezidumile ezifanele izingadi zasekhaya:
I-Radicchio di Chioggia
Uhlobo oluvame kakhulu, olunezinhloko ezizungezile ezifana neklabishi ezinamahlamvu abomvu ajulile kanye nezimbambo ezimhlophe. I-Chioggia radicchio iyakwazi ukushintshashintsha futhi kulula ukuyitshala, okwenza ifaneleke kakhulu kwabaqalayo. Ngokuvamile ivuthwa ezinsukwini ezingu-80-90 futhi inikeza ukunambitheka okubabayo okumnandi okuthambile uma kuphekiwe.

I-Radicchio di Treviso
Ihlukaniswa ngamakhanda ayo amade, anomumo we-torpedo, i-Treviso radicchio inokubukeka okuhle kakhulu. Ikhula iqonde phezulu ngamaqabunga aqinile futhi ithuthukisa umbala wayo omuhle kakhulu kanye nokunambitheka emazingeni okushisa apholile. Lolu hlobo luvame ukuthatha izinsuku ezingu-85-100 ukuvuthwa futhi lunikeza ukubaba okuncane kune-Chioggia.

Ezinye Izinhlobo
Ngaphandle kwalezi zinhlobo ezivamile, ungase uhlole neCastelfranco (enamaqabunga ayo anombala okhilimu anamachashazi abomvu) noma iVerona (enomumo ophakathi kweChioggia neTreviso). Ngayinye inikeza izici ezihlukile ezingangeza ukuhlukahluka engadini yakho nasekhishini.

Izidingo Zokutshala Nezindawo
Isikhathi Sokutshala I-Radicchio
Isikhathi sibalulekile lapho kutshalwa i-radicchio. Njengesitshalo sezulu esipholile, sisebenza kahle kakhulu lapho amazinga okushisa ephakathi kuka-45-75°F (7-24°C). Ezindaweni eziningi e-United States, ukutshala ngasekupheleni kwehlobo ukuze kuvunwe ekwindla kuveza imiphumela emihle kakhulu. Imbewu kufanele iqalwe amasonto ayi-10-12 ngaphambi kosuku lwakho lokuqala olulindelekile lwesithwathwa sasekwindla. Ezimweni ezipholile, ungatshala futhi ekuqaleni kwentwasahlobo ukuze kuvunwe ekuqaleni kwehlobo, yize amakhanda angaba mancane futhi athambekele kakhulu ekuqhumeni njengoba amazinga okushisa enyuka.
Izidingo Zelanga Nenhlabathi
I-Radicchio ikhula kahle elangeni eligcwele ngesikhathi sezulu esipholile kodwa iyawuthanda umthunzi wantambama ezimweni ezifudumele. Khetha indawo ethola okungenani amahora angu-4-6 okukhanya kwelanga okuqondile nsuku zonke. Inhlabathi kufanele ikhiphe amanzi kahle, ivunde, futhi icebile ngezinto eziphilayo ezine-pH encane ye-alkaline ephakathi kuka-6.5 no-7.5. Ngaphambi kokutshala, lungisa inhlabathi yakho ngomquba noma umquba ogugile ukuze uthuthukise ukuzala kanye nesakhiwo.

Indlela Yokutshala I-Radicchio
Ungatshala i-radicchio ngokutshala imbewu ngqo noma ngokuqala izithombo endlini bese uzitshala kamuva. Nansi indlela yokunakekela zombili lezi zindlela:
Ukuhlwanyela Okuqondile
- Hlwanyela imbewu ngokujula okungu-¼ intshi enhlabathini elungisiwe
- Imbewu ihlukaniswe nge-intshi eli-1 emigqeni ihlukaniswe ngamasentimitha ayi-18
- Gcina inhlabathi imanzi njalo kuze kube yilapho ihluma (ngokuvamile izinsuku ezingu-5-10)
- Uma izithombo sezifinyelele ku-2-3 cm ubude, zinciphise zibe yi-8-12 cm ukuhlukana
- Gcina izithombo ezincishisiwe ukuze uthole amasaladi—zidliwa kahle!
Ukutshala kabusha
- Qala imbewu endlini amasonto angu-4-6 ngaphambi kosuku lokutshala ngaphandle
- Sebenzisa ingxube yokuqala imbewu emathileyi noma emabhodweni amancane
- Nikeza ukukhanya okukhanyayo futhi ugcine inhlabathi imanzi kodwa ingabi manzi
- Tshala kabusha uma izithombo zinamaqabunga eqiniso angu-3-4
- Ukufakelwa isikhala ngamasentimitha angu-8-12 ukuqhelelana emigqeni engamasentimitha angu-18 ukuqhelelana

Ukunakekelwa Nokunakekelwa
Ukunisela
Umswakama ohlala njalo ubalulekile ekukhuleni kwe-radicchio. Hlosa ukunikeza amasentimitha angu-1-2 amanzi masonto onke, ukhuphuke ube amasentimitha angu-2-3 uma amakhanda eqala ukwakheka. Ukunisela okungajwayelekile kungaholela ekunambithekeni okubabayo kanye nokwakheka kabi kwamakhanda. Ukusebenzisa ukunisela ngamaconsi noma amapayipi okucwilisa kusiza ukugcina umswakama wenhlabathi ulingana ngenkathi kugcina amaqabunga omile, okunciphisa ingozi yesifo.
Ukuvundisa
I-Radicchio ayidingi ukondliwa kakhulu, kodwa iyakwazisa ukudla okunomsoco olinganiselayo. Ngaphambi kokutshala, faka umquba noma umquba osemdala enhlabathini. Uma izitshalo sezimile (cishe emavikini angu-3-4 ngemva kokutshala), faka umanyolo wemvelo olinganiselayo (njengo-5-5-5) ngokwemiyalelo yephakheji. Gwema umanyolo one-nitrogen ephezulu, ongakhuthaza ukukhula kwamaqabunga ngezindleko zokwakheka kwekhanda.
Ukususa Ukhula Nokumboza Izitshalo
Isistimu yezimpande engajulile kaRadicchio iyenza ibe sengozini yokuncintisana nokhula. Ukususa ukhula njalo kodwa kancane kubalulekile, ikakhulukazi ezigabeni zokuqala zokukhula. Faka ungqimba lwama-mulch oluyi-2-3 intshi (njengotshani, amaqabunga aqoshiwe, noma umquba) nxazonke zezitshalo uma sezimile. Lokhu kusiza ukugcina umswakama wenhlabathi, ukucindezela ukhula, nokulawula izinga lokushisa lomhlabathi.

Ukuhlanza (Ongakukhetha)
Nakuba kungadingeki, ukuhluza kunganciphisa ukubaba futhi kuthuthukise umehluko wombala emakhanda e-radicchio. Cishe emavikini ama-2-3 ngaphambi kokuvuna, qoqa amaqabunga angaphandle bese uwabopha ngokukhululekile ngentambo yengadi noma ibhande lerabha phezu kwekhanda elikhulayo. Lokhu kunciphisa ukukhanya kwamaqabunga angaphakathi, okuholela ekunambithekeni okuthambile kanye nokuvela kwemithambo emhlophe okugqamile. Ngezinhlobo ze-Treviso, abanye abalimi bamboza sonke isitshalo ngebhakede noma ibhodwe ukuze kufezwe ukuhluza.
Ukuxazulula Izinkinga Ezivamile
Ukubhoboza
I-Radicchio ingakhula (ikhiqize iziqu eziqhakazayo) uma ibekwe emazingeni okushisa angaphezu kuka-27°C isikhathi eside. Uma ikhula, amaqabunga aba muncu kakhulu futhi angadliwa.
Izixazululo:
- Tshala ukuze kuvunwe ekwindla ukuze ugweme ukushisa kwehlobo
- Nikeza umthunzi wantambama ezindaweni ezifudumele
- Khetha izinhlobo ezimelana ne-bolt zokutshala entwasahlobo
- Qinisekisa ukunisela njalo ukuze unciphise ukucindezeleka kokushisa
Icebiso Elihle: Uma i-radicchio yakho iqhuma, ungayikhiphi ngokushesha! Izimbali ziheha izinambuzane eziwusizo, futhi ungaqoqa imbewu esitshalweni ukuze utshale isizini ezayo.

Izinambuzane: Ama-slugs kanye neminenke
Lezi zinambuzane ezivamile zasegadini zithanda kakhulu amaqabunga athambile e-radicchio futhi zingalimaza ngokushesha izitshalo ezincane noma zidale imigodi engathandeki emakhanda avuthiwe.
Izixazululo:
- Dala izithiyo nge-copper tape noma i-diatomaceous earth
- Beka izithiyo zobhiya ezizungeze izitshalo
- Khetha izinambuzane ngesandla kusihlwa lapho zisebenza kakhulu khona
- Gcina indawo engadini ingenazo imfucumfucu lapho icasha khona
Ukuvuna i-Radicchio yakho
Ukwazi ukuthi i-radicchio izovunwa nini futhi kanjani kubalulekile ekujabuleleni ukunambitheka kwayo okuhle kanye nokuthungwa kwayo. Izinhlobo eziningi zilungele ukuvunwa ezinsukwini ezingu-80-100 ngemva kokutshala, kuye ngohlobo oluthile kanye nezimo zokukhula.
Isikhathi Sokuvuna
Vuna i-radicchio uma amakhanda ezwakala eqinile futhi ecinene uma ecindezelwa kancane. Izinhlobo ze-chioggia kufanele zibe cishe ngobukhulu bebhola elithambile, kuyilapho izinhlobo ze-Treviso zizoba zinde kakhulu. Amaqabunga angaphandle kufanele abe nombala wawo obomvu ojulile ohlukile. Ukuze uthole ukunambitheka okuhle kakhulu, vuna ekuseni lapho amazinga okushisa epholile, futhi mhlawumbe ngemva kweqhwa elincane, okusiza ukunciphisa ukubaba.
Indlela Yokuvuna
Ukuze uvune i-radicchio, sebenzisa ummese obukhali ukusika ikhanda phansi, ngaphansi nje kwalapho amaqabunga ehlangana khona nempande. Kwezinye izinhlobo, ikakhulukazi uma uhlela ukuzigcina isikhashana, ungamba sonke isitshalo nempande iphelele. Susa noma yimaphi amaqabunga angaphandle alimele ngaphambi kokugcina.

Isitoreji Amathiphu
I-radicchio esanda kuvunwa izohlala amasonto ama-2-3 esiqandisini. Songa amakhanda angagezwanga kahle ngethawula lephepha elimanzi bese uwafaka esikhwameni sepulasitiki esinezimbobo edroweni elicwebezelayo. Ukuze kugcinwe isikhathi eside, izinhlobo ezithile zingagcinwa nezimpande zinamathele endaweni epholile, emnyama njenge-cellar yezimpande, lapho zizohlala khona inyanga yonke.
Ngingavuna amaqabunga e-radicchio ngamanye esikhundleni sokuthatha ikhanda lonke?
Yebo, ungavuna amaqabunga angaphandle e-radicchio njengoba kudingeka, ngendlela efanayo nendlela ongavuna ngayo i-lettuce yamaqabunga. Le ndlela "yokusika-futhi-yokubuya-futhi" isebenza kahle kakhulu ngezinhlobo zamaqabunga akhululekile. Kodwa-ke, izinhlobo ze-heading ezifana ne-Chioggia ne-Treviso zithuthukisa ukunambitheka kwazo okuhle kakhulu kanye nokuthungwa lapho zivunyelwe ukwakha ikhanda eliphelele.
Ukujabulela Isivuno Sakho
Ngemva kwakho konke ukusebenza kanzima ekutshaleni i-radicchio, sekuyisikhathi sokujabulela izithelo zomsebenzi wakho. Ukunambitheka okubabayo okuhlukile kwe-Radicchio kuhambisana kahle nezithako ezimnandi, ezinosawoti, nezine-asidi. Zama ukuthi kuthosiwe nge-balsamic vinegar, kuqotshwe kube amasaladi nama-apula noshizi oluhlaza okwesibhakabhaka, noma kufakwe igalikhi bese kuqedwa ngejusi likalamula.

Isiphetho
Ukutshala i-radicchio engadini yakho yasekhaya kunikeza okuhlangenwe nakho okuvuzayo okuphetha ngokuvunwa kwemifino emihle nemnandi engabonakali kahle etholakala ezitolo zokudla. Nakuba kudinga ukunakwa kwesikhathi kanye nezimo zokukhula, inqubo ilula futhi ifinyeleleka ngisho nakubalimi abasaqalayo.
Ngokukhetha izinhlobo ezifanele, ukunikeza ukunakekelwa okuqhubekayo, kanye nokuvuna ngesikhathi esifanele, uzothola amakhanda amahle e-radicchio angaguqula ukudla okuvamile kube yizinto zokupheka. Ukunambitheka okubabayo okuyingqayizivele kanye nokubukeka okumangalisayo kwe-radicchio ekhulele ekhaya kwenza kube kuhle umzamo wokuyitshala engadini yakho.
Kungakhathaliseki ukuthi uyayifaka kumasaladi, uyigrile njengesitsha esiseceleni, noma uyifake ku-pasta, i-radicchio yakho etshalwe ekhaya izoletha umuzwa wesiko lase-Italy engadini yakho etafuleni lakho. Ukukhulisa okuhle!

Ukufunda Okuqhubekayo
Uma ukujabulele lokhu okuthunyelwe, ungaphinda uthande lezi ziphakamiso:
- Umhlahlandlela Wezinhlobonhlobo Zebhithi Ezinhle Kakhulu Ongazikhulisa Engadini Yakho
- Ukukhulisa Iklabishi Elibomvu: Umhlahlandlela Ophelele Wengadi Yakho Yasekhaya
- Umhlahlandlela Wokukhulisa Ama-Collard Engadini Yakho
