Umhlahlandlela Wokutshala I-Celery Engadini Yakho
Kushicilelwe: Februwari 5, 2026 10:43:06 UTC
I-celery ekhulele ekhaya inikeza ukunambitheka kanye nokuqina okungenakufaniswa nezinhlobo ezithengwa esitolo. Nakuba i-celery inedumela lokuba nzima ukuyitshala, ngendlela efanele kanye nesineke esincane, ungajabulela le mifino ehlukahlukene ngqo kusuka engadini yakho.
A Guide to Growing Celery in Your Own Garden

Lo mhlahlandlela uzokuqondisa kukho konke okudingeka ukwazi mayelana nokukhulisa i-celery ngempumelelo, kusukela ekukhetheni izinhlobo kuya ekuvuneni iziqu zakho eziqinile nezinambithekayo.
Ukuqonda Izisekelo Ze-Celery
I-Celery (i-Apium graveolens) iyimifino ekhula njalo eminyakeni emibili epholile evame ukukhuliswa njengonyaka. Ingowomndeni wakwa-Umbelliferae, kanye nezaqathi, i-fennel, i-parsley, ne-dill. Njengoba ikhula ibe ngamasentimitha angu-18-24 ukuphakama, i-celery ineziqu eziphezu kwamaqabunga ezihlelwe ngesimo sekhoni, ezihlanganiswe esisekelweni esifanayo.
Izitshalo ze-celery ezinempilo ezikhula engadini ngesikhala esifanele
I-celery ikhula kahle ezimweni ezithile futhi idinga izinto ezibalulekile ukuze ikhule ngempumelelo:
- Isimo sezulu esipholile - I-Celery ithanda amazinga okushisa aphakathi kuka-55-65°F (13-18°C) futhi ayikubekezeleli ukushisa okukhulu
- Isikhathi eside sokukhula - Kudinga izinsuku ezingu-120-140 kusukela ekuvuneni kwembewu
- Umswakama ohlala njalo - Kudinga ukuchelelwa njalo ukuze kuvinjelwe iziqu eziqinile nezibabayo
- Inhlabathi ecebile - Ifuna inhlabathi evundile, ekhipha amanzi kahle enenqwaba yezinto eziphilayo
- Ukubekezela - Kuthatha isikhathi eside ukuhluma nokuma, kudinga ukunakekelwa ngokucophelela kulo lonke ukukhula kwayo
Ukuqala nge-Celery
Ukukhetha Indlela Yakho Yokukhula
Kunezindlela eziningana zokutshala i-celery, ngayinye inezinzuzo zayo. Cabanga ukuthi iyiphi indlela esebenza kahle kakhulu esimweni sakho:
Iqala kuMbewu
Ukuqala i-celery kusuka embewini kunikeza ukukhetha okubanzi kakhulu kwezinhlobo futhi kuyindlela engabizi kakhulu. Kodwa-ke, idinga ukuzibophezela isikhathi eside kakhulu kanye nokunaka ngokucophelela ngesikhathi sokuhluma.

Ukusebenzisa ama-Transplants
Ukuthenga izithombo ze-celery endaweni yokukhulisa izitshalo kukunikeza ithuba lokuqala isizini yokukhula. Nakuba kubiza kakhulu kunezimbewu, ukufakelwa izitshalo kunciphisa isikhathi sokuvuna futhi kuqede izinselele zokuhluma.

Ukukhetha Izinhlobo Ze-Celery
Ukukhetha uhlobo olufanele lwesilimo se-celery oluhambisana nesimo sezulu sakho kanye nezimo zokukhula kubalulekile ukuze uphumelele. Nazi ezinye izinhlobo ezinconywayo zezingadi zasekhaya:
| Izinhlobonhlobo | Izinsuku Eziya Ekuvuthweni | Izici | Okuhle Kakhulu Kwaba |
| I-Utah Tall | 125-130 | Iziqu ezinde, eziqinile ezinephunga elimnandi | Izitsha ze-celery zendabuko, isimo sezulu esipholile |
| I-Tango | 100-110 | Ukukhula okuncane, ukumelana nezifo | Izingadi ezincane, abakhiqizi abaqhubekayo |
| Ukuzilungisa Ngegolide | 110-115 | Iziqu ezimfushane, ezizihlanzayo, ezingenantambo | Abaqalayo, izindawo ezincane |
| I-Ventura | 115-120 | Ibekezelela ukushisa, imelana nezifo | Izimo zezulu ezifudumele, ukukhula kwehlobo |
| Umnqobi | 90-100 | Ibekezelela ukushisa nokucindezeleka kwamanzi | Izimo zokukhula eziyinselele |
Isikhathi Sokutshala Kwakho I-Celery
Isikhathi sibalulekile lapho utshala i-celery ngenxa yezintandokazi zayo zokushisa kanye nesizini ende yokukhula:
Isivuno saseNtwasahlobo
Ukuze uthole isivuno sasentwasahlobo, qala imbewu endlini amasonto ayi-10-12 ngaphambi kosuku lwakho lokugcina lwesithwathwa sasentwasahlobo. Lokhu kuqalisa kusenesikhathi kunikeza izitshalo isikhathi sokuvuthwa ngaphambi kokufika kokushisa kwehlobo.
Isivuno sasekwindla
Ukuze uthole isivuno sasekwindla, qala imbewu amasonto angu-16-18 ngaphambi kweqhwa lakho lokuqala lasekwindla. Lokhu kuvumela izitshalo ukuthi zikhule ngesikhathi sokushisa okupholile ekwindla.

Ukutshala Nokunakekela I-Celery
Ukulungiswa Kwenhlabathi
I-Celery iyisitshalo esidla kakhulu esinezimpande ezingajulile, esidinga inhlabathi ecebile ngezakhamzimba egcina umswakama ngenkathi isakhipha amanzi kahle:
- Hlola i-pH yenhlabathi yakho - i-celery ithanda inhlabathi ene-asidi encane kunenhlabathi engathathi hlangothi (pH 6.0-7.0)
- Faka amasentimitha angu-2-4 omquba omdala noma umquba obolile kahle endaweni yakho yokutshala
- Khulula inhlabathi ibe yi-intshi eziyi-12-15 ukuze ivumelane nezimpande ze-celery
- Cabanga ngokufaka umanyolo olinganiselayo (njengo-5-10-10) ngaphambi kokutshala
- Qinisekisa ukuthi inhlabathi ingagcina umswakama kodwa ayigcwali amanzi

Inqubo yokutshala
Ukuqala Imbewu Ngaphakathi
- Cwilisa imbewu yesilimo esidliwayo emanzini afudumele ubusuku bonke ukuze uthuthukise ukuhluma
- Gcwalisa amathreyi embewu ngengxube yokuqalisa imbewu esezingeni eliphezulu bese uqinisa ubuso ngobumnene
- Cindezela imbewu ebusweni benhlabathi - ungayimbozi ngoba idinga ukukhanya ukuze ikhule
- Mboza amathileyi ngepulasitiki ukuze ugcine umswakama
- Beka endaweni efudumele (70-75°F) kuze kube yilapho kuvela ukuhluma (izinsuku ezingu-7-21)
- Uma izithombo sezivele, nikeza amahora angu-16 okukhanya nsuku zonke usebenzisa izibani zokukhulisa
- Uma izithombo zifinyelela ku-2 cm ubude, zifake ezitsheni ngazinye
- Lungisa izithombo izinsuku ezingu-7-10 ngaphambi kokutshala ngaphandle
Ukutshala Ngaphandle
Tshala i-celery ngaphandle lapho amazinga okushisa enhlabathi efika okungenani ku-50°F kanti amazinga okushisa ebusuku ahlala ngaphezu kuka-40°F:
- Izitshalo zasemkhathini eziqhelelene ngamasentimitha angu-8-10 emigqeni eqhelelene ngamasentimitha angu-18-24
- Tshala ekujuleni okufanayo nalokho ababekukhula ngakho ezitsheni zabo
- Nisela kahle ngemva kokutshala ukuze usize ekumiseni izimpande
- Faka ungqimba lwe-mulch ukuze ugcine umswakama futhi ucindezele ukhula

Izidingo Zokunisela
Ukunisela njalo mhlawumbe kuyisici esibaluleke kakhulu ekukhuleni i-celery ngempumelelo:
I-celery idinga amasentimitha angu-1-2 amanzi ngesonto ukuze ikhule iziqu eziqinile nezithambile. Ukunisela okungaguquki kuholela ku-celery eqinile, eqinile enokunambitheka okubabayo.
- Nisela ngokujulile nangokuqhubekayo, ugcine inhlabathi inomswakama ngokulinganayo
- Cabanga ngokunisela ngamaconsi ukuze uthole umswakama osebenzayo noqhubekayo
- Khulisa ukuchelela ngezikhathi ezishisayo nezomile
- Faka ungqimba lwe-mulch oluyi-intshi ezingu-2-3 ukusiza ukugcina umswakama wenhlabathi
- Nisela phansi kwezitshalo ukugcina amahlamvu omile futhi uvimbele izifo
Ukuvundisa Isheduli
Njengesitshalo esidla kakhulu, i-celery izuza ngomanyolo ojwayelekile phakathi nenkathi yayo yokukhula:
- Ngesikhathi sokutshala: Faka umanyolo olinganiselayo osetshenzisiwe enhlabathini
- Emasontweni ama-3-4 ngemva kokutshala: Faka umanyolo ocebile nge-nitrogen eceleni
- Emasontweni ayi-6-8 ngemva kokutshala: Faka isithako sesibili somanyolo olinganiselayo
- Kuyo yonke isizini: Cabanga ngokufaka itiye lomquba njalo emavikini ama-2-3
Ukuhlanza (Ongakukhetha)
Ukuhlanza i-celery inqubo yokukhipha ukukhanya eziqwini ze-celery ukuze kukhiqizwe i-celery ekhanyayo, enambitheka kamnandi:
Ukuhlanza Kwendabuko
Uma izitshalo sezicishe zibe ngamasentimitha angu-12 ubude, songa ingxenye engezansi yeziqu ngephepha, amashubhu ekhadibhodi, noma inhlabathi ezungeze isisekelo, ushiye amaqabunga eveziwe. Gcina lokhu kumboza amasonto amabili kuya kwamathathu ngaphambi kokuvuna.
Izinhlobo Zokuzilungisa Ngokuzimela
Ezinye izinhlobo, njengeGolden Self-Blanching, ngokwemvelo zikhiqiza iziqu ezilula ngaphandle kwesidingo sokumboza, okwenza kube lula ngabaqalayo ukuzikhulisa.

Izinkinga Ezivamile Zokukhula Kwe-Celery
Nakuba i-celery ingaba nzima ukuyikhulisa, ukuqaphela izinkinga ezivamile kukusiza ukuthi uzixazulule ngokushesha:
Izinambuzane
| Izinambuzane | Izimpawu | Izindlela Zokulawula Izinto |
| Izintwala | Amaqabunga agobile, izinsalela ezinamathelayo, izinambuzane ezincane eziluhlaza noma ezimnyama ngaphansi kwamaqabunga | Isifutho samanzi esinamandla, insipho yokubulala izinambuzane, ukwethula izinambuzane eziwusizo njengezinambuzane zabesifazane |
| Abavukuzi Bamaqabunga E-Celery | Imigudu noma amabala asongwayo emaqabungeni | Susa futhi ubhubhise amaqabunga athintekile, sebenzisa izembozo zemigqa ekuqaleni kwesizini |
| Ama-slugs kanye Neminenke | Izimbobo ezingavamile emaqabunga, imizila ye-slime | I-Handpick ebusuku, izithiyo zomhlaba ezine-diatomaceous, izithiyo zikabhiya |
| Izimpukane Ze-Carrot Rust | Imigudu ezimpandeni, izitshalo ezibunile | Izembozo zemigqa, ukujikeleziswa kwezitshalo, izithiyo ezinamathelayo eziphuzi |
Izifo
| Izifo | Izimpawu | Ukuvimbela/Ukwelashwa |
| Ubuhlungu Bokuqala | Amabala aphuzi emaqabunga aphenduka abe nsundu anezindandatho eziqondile | Isikhala esifanele sokuhamba komoya, gwema ukuchelela ngaphezulu, imithi yokubulala isikhunta yemvelo |
| I-Fusarium Yellows | Amaqabunga aphuzi, ukukhula okunciphile, umbala onsundu eziqwini | Izinhlobo ezimelana nezitshalo, shintsha izitshalo, susa izitshalo ezithelelekile |
| Inhliziyo Emnyama | Ukushintsha kombala omnyama emaqabungeni amancane nasenhliziyweni yesitshalo | Ukunisela njalo, umanyolo ocebile nge-calcium, i-pH efanele yenhlabathi |
| I-Powdery Mildew | Amabala amhlophe anombala ophuzi emaqabunga | Ukuhamba kahle komoya, gwema ukuchelela ngaphezulu, imithi yokubulala isikhunta yemvelo |
Izinselele Ezikhulayo
Ukuqaphela izinkinga kusenesikhathi kusiza ukuvimbela ukulahleka kwesivuno
Amathiphu Okuvimbela
- Sebenzisa izembozo zemigqa ngesikhathi sokukhula kokuqala
- Zijwayeze ukushintshanisa izitshalo (ungatshali lapho ezinye izitshalo zomndeni wakwa-Umbelliferae zikhule khona muva nje)
- Gcina isimiso sokunisela esihambisanayo
- Qinisekisa isikhala esifanele sokujikeleza komoya
- Susa imfucumfucu yezitshalo ngokushesha
Amaphutha Avamile
- Ukunisela okungaguquki okuholela eziqwini eziqinile
- Ukutshala sekwephuzile entwasahlobo (kubangela ukubola kwesihlahla ekushiseni kwehlobo)
- Ukulungiswa kwenhlabathi okunganele
- Izitshalo ezigcwele ngokweqile
- Ukunganaki ukuqapha izinambuzane

Ukuvuna Nokugcina I-Celery
Isikhathi Sokuvuna
I-celery ivame ukulungela ukuvunwa ezinsukwini ezingu-120-140 ngemva kokutshala imbewu noma ezinsukwini ezingu-80-100 ngemva kokutshala izithombo. Ungavuna ngezindlela ezimbili eziyinhloko:
Ukuvunwa Kwezitshalo Sonke
Sika sonke isitshalo phansi lapho iziqu ziphakeme ngamasentimitha angu-8-10 futhi isitshalo sesifinyelele usayizi owufunayo, ngokuvamile lapho ububanzi besisekelo bungamasentimitha angu-3.

Ukuvunwa Kwesiqu Ngasinye
Susa iziqu zangaphandle njengoba kudingeka, uvumele isitshalo siqhubeke sikhula. Lokhu kwandisa isikhathi sakho sokuvuna futhi kuvumela iziqu zangaphakathi ukuthi zikhule kabanzi.
Uma iziqu ziba mnyama, zizoba nezakhamzimba eziningi. Kodwa-ke, iziqu eziluhlaza okotshani nazo zizoba nokunambitheka okuqinile kanye nokuthungwa okuqinile kuneziqu ezikhanyayo.

Izindlela Zokugcina
I-celery egcinwe kahle ingahlala amasonto, igcine ukuqina kwayo nokunambitheka kwayo:
- Isiqandisi: Songa i-celery engagezwanga nge-aluminium foil noma uyibeke esikhwameni sepulasitiki edroweni elicwebezelayo. Uma igcinwe kahle, ingahlala amasonto ama-2-4.
- Ukuqandisa: Hlanza izingcezu zeseleri imizuzu emi-3, zipholise emanzini abandayo, zikhiphe amanzi, bese uziqandisa ezitsheni ezingangeni moya. Kungcono kakhulu ukuzisebenzisa ezitsheni eziphekiwe.
- Ukomisa: Amaqabunga e-celery angomiswa ukuze asetshenziswe njengamakhambi esobho nasezitshulwini.
- I-cellar yezimpande: Ezindaweni ezipholile, i-celery ingagcinwa nezimpande zinamathele esihlabathini esimanzi esiseleni sezimpande.

Ukuvuselela i-Limp Celery
Uma i-celery yakho iba buthaka, ungayivuselela ngokusika iziphetho bese ubeka iziqu engilazini yamanzi abandayo amahora ambalwa. Ukwengeza izingcezu ezimbalwa zamazambane emanzini kungasiza i-celery ethambile iqine ngokushesha okukhulu.
Isiphetho
Ukutshala i-celery kudinga isineke nokunaka imininingwane, kodwa umvuzo weziqu eziqinile nezinambithekayo wenza umzamo ube wusizo. Ngokuhlinzeka ngezimo ezifanele zokukhula—amazinga okushisa apholile, umswakama ohlala njalo, kanye nenhlabathi ecebile ngezakhamzimba—ungatshala ngempumelelo le mifino eguquguqukayo engadini yakho.
Khumbula ukuthi i-celery ekhuliswe ekhaya ingase ibukeke ihlukile kunezinhlobo ezithengwa esitolo. Ivame ukuba luhlaza okotshani, incane kakhulu, futhi inambitheka kakhulu. Lezi zici zibonisa umkhiqizo onempilo kakhulu ongenazo izibulala-zinambuzane zezentengiselwano nezindlela zokutshala.
Kungakhathaliseki ukuthi ufaka ukudla okumnandi kumasaladi, ukunambitheka esobho, noma ukudla okulula okunempilo ekudleni kwakho, akukho okufana nokwaneliseka kokutshala i-celery yakho. Qala ngezinhlobo ezifanele isimo sezulu sakho, nikeza ukunakekelwa okucophelelayo phakathi nenkathi yokukhula, futhi uzothola isivuno esikhulu salesi sitshalo esiyinhloko sasekhishini.
Ukufunda Okuqhubekayo
Uma ukujabulele lokhu okuthunyelwe, ungaphinda uthande lezi ziphakamiso:
- Umhlahlandlela Wokukhulisa I-Kale Engcono Kakhulu Engadini Yakho
- Umhlahlandlela Ophelele Wokukhulisa Ama-guava Ekhaya
- Umhlahlandlela Wokukhulisa Ama-Elderberry Angcono Kakhulu Engadini Yakho
