Umhlahlandlela Ophelele Wokukhulisa I-Rhubarb Engadini Yakho Yasekhaya
Kushicilelwe: Februwari 24, 2026 21:06:57 UTC
I-Rhubarb iyimifino eqinile ehlala isikhathi eside evame ukusetshenziswa njengesithelo kuma-pie amnandi, ama-jam, nama-dessert. Ngeziqu zayo ezibomvu ezikhanyayo kanye nokunambitheka okumnandi, i-rhubarb iyinto ekhangayo kunoma iyiphi ingadi.
A Complete Guide to Growing Rhubarb in Your Home Garden

Uma isimisiwe, isiqephu se-rhubarb singakhiqiza isivuno esikhulu iminyaka engu-8-15 ngaphandle kokunakekelwa okuncane, okwenza sibe esinye sezitshalo ezizuzisa kakhulu kubalimi basekhaya. Lo mhlahlandlela uzokuqondisa kukho konke okudingeka ukwazi ukuze ukhule ngempumelelo izitshalo zakho ze-rhubarb ezichumayo.
Ukukhetha Uhlobo Lwe-Rhubarb
Ukukhetha uhlobo olufanele lwe-rhubarb engadini yakho kuyisinyathelo sokuqala esibalulekile. Izinhlobo ezahlukene zinikeza imibala ehlukahlukene yesiqu, ukunambitheka, kanye nemikhuba yokukhula. Nakuba zonke i-rhubarb zinalobo buthakathaka obuphawulekayo, ezinye izinhlobo zimnandi ngokwemvelo kunezinye, zidinga ushukela omncane ezindleleni zokupheka.
Izinhlobo Ezibomvu Ezidumile
- I-Canada Red - Eyaziwa ngamahlumela amnandi, athambile anombala obomvu ojulile kuyo yonke indawo
- I-Crimson Red - Ikhiqiza iziqu ezibomvu ezikhanyayo ezinephunga elimnandi kakhulu
- I-Valentine - Iqukethe iziqu ezibomvu ngokujulile kanye nokukhula okuqinile
- I-Cherry Red - Umkhiqizi wokuqala onombala ogqamile kanye nokumelana okuhle nezifo
Izinhlobo Eziluhlaza Nezixubile
- IVictoria - Uhlobo oluthembekile oluneziqu eziluhlaza olunomkhiqizo omuhle kakhulu
- Iwayini LaseJalimane - Iziqu eziluhlaza ezinamabala abomvu kanye nokunambitheka okumnandi
- I-Riverside Giant - Ikhiqiza iziqu ezinkulu eziluhlaza, ezinhle kakhulu ekuvuneni okuphezulu
- I-MacDonald - Inombala obomvu wangaphandle kanye nohlaza ngaphakathi, ikhiqiza kakhulu
Qaphela: Nakuba izinhlobo ezibomvu zivame ukuthandwa ngenxa yokukhanga kwazo okubonakalayo kuma-dessert, izinhlobo ezineziqu eziluhlaza zingaba nokunambitheka okufanayo. Umbala wesiqu awunqumi ukuthi sithambile kangakanani—zonke izinhlobo zizodinga ukunambitheka okuningi kwezindlela zokupheka.

Ukukhethwa Kwendawo Nokulungiswa Kwenhlabathi
I-Rhubarb iwutshalomali lwesikhathi eside engadini, ngakho-ke ukukhetha indawo efanele kubalulekile. Njengesitshalo esihlala isikhathi eside esingakhiqiza iminyaka efinyelela kweyi-15, sidinga indawo ehlala njalo lapho singeke siphazamiseke khona yimisebenzi yaminyaka yonke engadini.
Ideal Growing Conditions
- Ukukhanya kwelanga: Ilanga eligcwele lihle kakhulu, yize i-rhubarb izobekezelela umthunzi oyingxenye ezindaweni ezifudumele
- Uhlobo Lomhlabathi: Inhlabathi emunca kahle amanzi, enobumba obunothile ngezinto eziphilayo
- I-pH yenhlabathi: I-acidic kancane kuya kwe-neutral (pH 5.5-7.0)
- Isikhala: Vumela amamitha angu-3-4 phakathi kwezitshalo njengoba i-rhubarb evuthiwe ingasakazeka kakhulu
- Indawo: Tshala emaphethelweni engadini yakho lapho ingeke iphazanyiswe khona ukulima kwaminyaka yonke
Izinyathelo Zokulungisa Umhlabathi
- Susa lonke ukhula olungapheli endaweni yokutshala
- Bamba umgodi ongaba amasentimitha angu-12-15 ububanzi nokujula
- Hlanganisa umquba noma umquba omningi obole kahle (cishe ingxenye eyodwa kwezintathu zomthamo wenhlabathi)
- Faka umanyolo we-organic olinganiselayo ngokwemiyalelo yephakheji
- Uma inhlabathi iwubumba olunzima, cabanga ngokungeza isihlabathi noma izinto eziphilayo ezengeziwe ukuze uthuthukise ukugeleza kwamanzi
Gwema ukutshala i-rhubarb ezindaweni lapho amanzi evame ukuhlangana khona ngemva kwemvula. Ukungaminza kahle kwamanzi kungaholela ekuboleni komqhele, okuyingozi ezitshalweni ze-rhubarb.

Ukutshala i-Rhubarb
I-Rhubarb ingatshalwa kusetshenziswa ukuhlukaniswa (imiqhele) noma imbewu, yize ukuhlukaniswa kuyindlela evame kakhulu futhi ethembekile. Intwasahlobo yisikhathi esihle sokutshala ezifundeni eziningi, yize ukutshala ekwindla kungenzeka ezindaweni ezinobusika obuthambile.
Ukutshala Imiqhele Ye-Rhubarb
- Tshala ekuqaleni kwentwasahlobo ngokushesha nje lapho inhlabathi isilungele ukusetshenzwa
- Bamba umgodi omkhulu ngokwanele ukuze ulingane nomqhele
- Beka umqhele ukuze amahlumela abe ngamasentimitha angu-1-2 ngaphansi kwenhlabathi
- Gcwalisa ngenhlabathi, uqinise kancane eduze kwezimpande
- Nisela kahle emva kokutshala
- Izitshalo zasemkhathini eziqhelelene ngamamitha angu-3-4 kuzo zonke izinhlangothi
Ukukhula Kusuka Embewini
- Qala imbewu endlini amasonto angu-8-10 ngaphambi kweqhwa lokugcina
- Sebenzisa izitsha ezijulile ezinomsele omuhle wokukhipha amanzi
- Tshala imbewu ijule ngo-½ intshi engxubeni yokuqala imbewu
- Gcina inhlabathi imanzi njalo kodwa ingabi manzi
- Nikeza ukushisa okuphansi ukuze uthuthukise ukuhluma
- Ukutshala izithombo ngemva kokuba ingozi yesithwathwa isidlulile

Ukunakekelwa Nokunakekelwa
I-Rhubarb ayinakekelwa kahle uma isivele ikhona, kodwa ukunakekelwa okufanele kuzoqinisekisa izitshalo ezinempilo kakhulu kanye nesivuno esiningi. Gxila ekuniseleni njalo, ekuvundiseni okufanele, nasekugcineni indawo ingenalo ukhula.
Izidingo Zokunisela
I-Rhubarb idinga umswakama oqhubekayo, ikakhulukazi ngezikhathi zesomiso kanye neminyaka emibili yokuqala ngemva kokutshala. Izitshalo esezikhulile zibekezelela isomiso kancane kodwa zikhiqiza kahle kakhulu ngokunisela njalo.
- Nisela amanzi ajulile kanye ngesonto ngezikhathi zesomiso (cishe amasentimitha angu-1-2 amanzi)
- Gxila amanzi phansi kwezitshalo, ugweme ukumanzisa amaqabunga
- Khulisa imvamisa yokunisela ngesikhathi sezulu esishisayo kakhulu nesomile
- Nciphisa ukuchelela ngasekupheleni kwehlobo njengoba izitshalo zilungiselela ukulala
Ukumboza ngezimbobo
Faka ungqimba lwe-mulch oluyi-2-3 intshi oluzungeze izitshalo ku:
- Londoloza umswakama wenhlabathi
- Vimbela ukukhula kokhula
- Lawula izinga lokushisa lomhlabathi
- Faka izinto eziphilayo emhlabathini lapho uphuka
Izinto zokufaka umquba ezifanele zifaka utshani, amaqabunga aqoshiwe, umquba, noma umquba obolile kahle. Gcina umquba uqhele ngamasentimitha ambalwa ukusuka esiqongweni ukuze uvimbele ukubola.
Ukuvundisa
I-Rhubarb iyisitshalo esidla kakhulu esizuza ngomanyolo ojwayelekile:
- Faka umquba noma umquba ogugile eduze kwezitshalo ekuqaleni kwentwasahlobo
- Faka umanyolo we-organic olinganiselayo (njengo-10-10-10) entwasahlobo lapho ukukhula kuqala khona
- Ezitshalweni esezikhulile, sebenzisa uhhafu wendebe yomanyolo olinganiselayo ngesitshalo ngasinye
- Gwema umanyolo one-nitrogen eningi, okhuthaza ukukhula kwamaqabunga ngokulimaza iziqu
Ukususa Iziqu Zezimbali
Izitshalo ze-rhubarb ngokwemvelo zikhiqiza iziqu zezimbali (iziqu zembewu) ngasekupheleni kwentwasahlobo noma ekuqaleni kwehlobo. Lezi ziqu ezinde, eziphakathi nendawo ezinezimbali ezincane kufanele zisuswe ngokushesha nje lapho zivela.
- Sika iziqu zezimbali phansi ngokushesha nje lapho ziqala ukwakheka
- Ukususa iziqu zezimbali kuqondisa amandla ekukhiqizweni kwamaqabunga neziqu
- Ukuqhakaza kuvame ukubangelwa ukucindezeleka kwezitshalo noma ukuguga
Icebiso Lokunakekela Ubusika: Ngemva kokuba iqhwa lokuqala eliqinile libulale amaqabunga, susa wonke amaqabunga afile esitshalweni. Ezindaweni ezibandayo (izindawo 4 nangaphansi), faka ungqimba lwe-mulch yotshani phezu kwemiqhele ngemva kokuba umhlabathi uqandisiwe ukuze uwavikele ebusika.

Ukuhlukanisa Izitshalo Ze-Rhubarb
Ngokuhamba kwesikhathi, izitshalo ze-rhubarb zingagcwala kakhulu, okubangela iziqu ezincane kanye nokuncipha kwamandla. Ukuhlukanisa izitshalo njalo eminyakeni engu-4-5 kusiza ukugcina impilo yezitshalo kanye nokukhiqiza.
Isikhathi Sokuhlukanisa
- Hlukanisa izitshalo uma sezigcwele kakhulu noma zingakhiqizi kahle
- Intwasahlobo yasekuqaleni yisikhathi esifanele, njengoba nje ukukhula okusha kuqala ukuvela
- Ukuhlukaniswa kwekwindla kungenzeka kodwa kunikeza izitshalo isikhathi esincane sokuma ngaphambi kobusika
Inqubo Yokuhlukanisa
- Gubha nxazonke nangaphansi komqhele wonke we-rhubarb
- Phakamisa umqhele phansi ngokucophelela
- Sebenzisa ifosholo noma ummese obukhali ukuze usike umqhele ube yizicucu
- Qinisekisa ukuthi isigaba ngasinye sinamahlumela okungenani angu-1-2 kanye nengxenye yesistimu yezimpande.
- Tshala kabusha ukuhlukana ngokushesha ekujuleni okufanayo njengoba bekukhula
- Nisela kahle ngemva kokutshala kabusha

Ukuvuna i-Rhubarb
Amasu okuvuna afanele aqinisekisa impilo yezitshalo eqhubekayo kanye nokukhiqiza. Ukubekezela kubalulekile ezitshalweni ezintsha—ukuzinika isikhathi sokukhula ngaphambi kokuvuna kuqinisekisa iminyaka eminingi yokukhiqiza okuningi.
Isikhathi Sokuvuna
- Unyaka wokuqala: Ungavuni noma yiziphi iziqu ukuze izitshalo zikhule
- Unyaka wesibili: Vuna kancane (izinhlanga ezimbili kuya kwezintathu ngesitshalo ngasinye)
- Unyaka wesithathu nangaphezulu: Vuna ngokukhululeka phakathi nesizini yonke
- Isikhathi sokuvuna: Intwasahlobo kuya ekuqaleni kwehlobo (Ephreli kuya kuJuni ezindaweni eziningi)
- Qeda ukuvuna: Misa maphakathi noJuni ukuze izitshalo zikwazi ukwakha kabusha imithombo yamandla
Indlela Yokuvuna
- Khetha iziqu okungenani ezingamasentimitha angu-12-18 ubude kanye nobubanzi obuyi-1/2 intshi
- Bamba isiqu eduze kwesisekelo bese usidonsa ngokunyakaza okuthambile
- Ngaphandle kwalokho, sebenzisa ummese obukhali ukusika iziqu ezingeni lomhlabathi
- Ungalokothi uvune ngaphezu kwengxenye eyodwa kwezintathu kuya kwengxenye yesiqu ngesikhathi esisodwa
- Susa bese ulahla amaqabunga ngokushesha (aqukethe i-oxalic acid enobuthi)
- Hlanza iziqu bese uzigcina esiqandisini kuze kube amasonto amathathu
Isixwayiso Esibalulekile Sokuphepha: Amaqabunga e-rhubarb aqukethe amazinga aphezulu e-oxalic acid futhi anobuthi uma edliwa. Susa njalo bese ulahla amaqabunga ngokushesha ngemva kokuvuna. Amahlumela kuphela angadliwa.

Izinambuzane Nezinkinga Ezivamile
Nakuba i-rhubarb ivame ukumelana nezinambuzane nezifo eziningi zasensimini, ingabhekana nezinselele ngezinye izikhathi. Ukuhlonza nokuxazulula lezi zinkinga ngokushesha kusiza ekugcineni impilo yezitshalo.
Izifo Ezivamile
- Ukubola komqhele: Kubangelwa ukugeleza kwamanzi okungafanele; izitshalo ziyabuna futhi imiqhele iba thambile futhi ibe nsundu
- Ibala Leqabunga: Amabala ayindilinga emaqabunga; susa amaqabunga athintekile
- I-Anthracnose: Izilonda ezibomvu-nsundu eziqwini; susa izinto ezithelelekile
Izinambuzane Ezivamile
- I-Rhubarb Curculio: Ibhungane eliqhuma iziqu
- Ama-slugs: Ondla izitshalo ezincane kanye namaqabunga
- Izithombo Zesiqu: Zingene eziqwini ezibangela ukubuna
Izixazululo ze-Organic
| Inkinga | Isixazululo Sezinto Eziphilayo | Ukuvimbela |
| Ukubola komqhele | Susa izitshalo ezithintekile; ungaphinde utshale i-rhubarb endaweni efanayo | Qinisekisa ukuthi amanzi ayageleza kahle; gwema ukunisela ngokweqile; tshala emibhedeni ephakanyisiwe uma kudingeka |
| Indawo Yeqabunga | Susa futhi ubhubhise amaqabunga athintekile; faka itiye le-compost spray | Gcina ukujikeleza komoya okuhle; hlanza wonke amaqabunga ekwindla |
| Ama-slugs | Isithiyo somhlaba esine-diatomaceous; izithiyo zobhiya; ukukha ngesandla | Susa izindawo zokucasha; gcina ingadi ihlanzekile; sebenzisa izithiyo zethusi |
| I-Rhubarb Curculio | Ukukha amabhungane ngesandla; susa futhi ubhubhise iziqu ezithintekile | Susa izitshalo zasedokini zasendle (indawo ehlukile yokwamukela); gcina inhlanzeko yengadi |

Ukuphoqa i-Rhubarb Ukuze Ivunwe Kwasekuqaleni
Ukuphoqa kuyindlela ekhuthaza i-rhubarb ukuthi ikhiqize iziqu ngaphambi kwesikhathi esijwayelekile. Le nqubo iholela eziqubeni ezithambile nezimnandi ezinombala omuhle opinki okhanyayo.
Inqubo Yokuphoqelela
- Khetha isitshalo esinempilo nesizinzile (okungenani iminyaka emi-3 ubudala)
- Ekupheleni kobusika, ngaphambi kokuba kuqale ukukhula, beka isitsha esikhulu phezu kwesitshalo sonke
- Sebenzisa ibhakede, imbiza, noma i-rhubarb forcer ekhethekile evimba konke ukukhanya
- Ubumnyama nendawo efudumele kancane kuzokhuthaza ukukhula kwasekuqaleni
- Iziqu zizoba sezilungele ukuvunwa emavikini angu-4-8
- Ngemva kokuvuna, susa isembozo bese uvumela isitshalo sikhule ngendlela evamile
Okubalulekile: Ungalokothi uphoqelele isitshalo esifanayo iminyaka emibili ilandelana. Ukuphoqelela kubeka ingcindezi esitshalweni, ngakho-ke shintshanisa izitshalo oziphoqelela minyaka yonke ukuze ulondoloze impilo yesitshalo.

Imibuzo ejwayelekile ukubuzwa
Ngingawadla yini amaqabunga e-rhubarb?
Cha. Amaqabunga e-rhubarb aqukethe amazinga aphezulu e-oxalic acid, enobuthi. Amahlumela kuphela adliwayo. Susa njalo bese ulahla amaqabunga ngokushesha ngemva kokuvuna.
Kuthatha isikhathi esingakanani ukuthi i-rhubarb ikhule kusukela ekutshalweni kuze kube sekuvunweni?
Ukubekezela kubalulekile nge-rhubarb. Kufanele ugweme ukuvuna noma yiziphi iziqu ngonyaka wokuqala ngemva kokutshala ukuze isitshalo sikhule. Ngonyaka wesibili, ungavuna kancane (iziziqu ezingu-2-3 ngesitshalo ngasinye). Ngonyaka wesithathu, izitshalo sezimile ngokuphelele futhi zingavunwa ngokujwayelekile.
Ngingavuna i-rhubarb ihlobo lonke?
Kungcono ukuyeka ukuvuna i-rhubarb maphakathi noJuni ezindaweni eziningi. Lokhu kuvumela isitshalo ukuthi sakhe amandla agciniwe onyaka olandelayo. Ukuqhubeka nokuvuna kulo lonke ihlobo kungenza isitshalo sibe buthaka ngokuhamba kwesikhathi.
Ingabe kuphephile ukudla i-rhubarb ngemva kweqhwa?
Uma i-rhubarb yonakaliswe yiqhwa, hlola iziqu ngokucophelela. Uma zithambile, zithambile, noma zinombala ohlukile, akufanele zidliwe. Kodwa-ke, uma iziqu zihlala ziqinile futhi amaqabunga kuphela abonisa ukulimala kweqhwa, iziqu zisaphephile ukudliwa.
Ngingazi kanjani ukuthi i-rhubarb yami isilungele ukuvunwa?
Iziqu ze-rhubarb zilungele ukuvunwa uma zifinyelela amasentimitha angu-12-18 ubude futhi okungenani zingu-1/2 intshi ububanzi. Umbala (kungakhathaliseki ukuthi ubomvu noma uluhlaza) uncike kuhlobo futhi akuyona ngempela inkomba yokulungela.

Isiphetho
Ukutshala i-rhubarb kuyinto evuzayo eletha izinzuzo eminyakeni ezayo. Ngokukhethwa kwendawo efanele, ukutshala, nokunakekelwa, isiqephu sakho se-rhubarb singanikeza isivuno esimnandi iminyaka eyishumi noma ngaphezulu. Khumbula ukuthi ukubekezela kubalulekile—ukuvumela izitshalo zakho ukuthi zimile ngokugcwele ngaphambi kokuvuna kuqinisekisa izitshalo ezinempilo nezikhiqiza kakhulu.
Kungakhathaliseki ukuthi wenza iphayi yakudala ye-strawberry-rhubarb, izitsha eziphekiwe ezimuncu, noma uzama izitsha ze-rhubarb ezinomsoco, akukho okufana nokwaneliseka kokutshala lesi sitshalo esihlala isikhathi eside esiguquguqukayo engadini yakho. Ukunakekelwa okuncane okudingekayo kwenza i-rhubarb ibe yisinqumo esihle kakhulu kokubili kwabalimi abasafufusa nabanolwazi.

Ukufunda Okuqhubekayo
Uma ukujabulele lokhu okuthunyelwe, ungaphinda uthande lezi ziphakamiso:
- Umhlahlandlela Ophelele Wokukhulisa Amazambane Amnandi Ekhaya
- Ukukhulisa Izaqathi: Umhlahlandlela Ophelele Wempumelelo Yengadi
- Umhlahlandlela Ophelele Wokukhulisa Ama-guava Ekhaya
