Umhlahlandlela Ophelele Wokukhulisa I-Rhubarb Engadini Yakho Yasekhaya
Kushicilelwe: Februwari 24, 2026 21:06:57 UTC
I-Rhubarb iyimifino eqinile ehlala isikhathi eside evame ukusetshenziswa njengesithelo kuma-pie amnandi, ama-jam, nama-dessert. Ngeziqu zayo ezibomvu ezikhanyayo kanye nokunambitheka okumnandi, i-rhubarb iyinto ekhangayo kunoma iyiphi ingadi.
A Complete Guide to Growing Rhubarb in Your Home Garden

Chofoza noma uthephe isithombe ukuze uthole ulwazi olwengeziwe kanye nezixazululo eziphezulu.
Uma isimisiwe, isiqephu se-rhubarb singakhiqiza isivuno esikhulu iminyaka engu-8-15 ngaphandle kokunakekelwa okuncane, okwenza sibe esinye sezitshalo ezizuzisa kakhulu kubalimi basekhaya. Lo mhlahlandlela uzokuqondisa kukho konke okudingeka ukwazi ukuze ukhule ngempumelelo izitshalo zakho ze-rhubarb ezichumayo.
Ukukhetha Uhlobo Lwe-Rhubarb
Ukukhetha uhlobo olufanele lwe-rhubarb engadini yakho kuyisinyathelo sokuqala esibalulekile. Izinhlobo ezahlukene zinikeza imibala ehlukahlukene yesiqu, ukunambitheka, kanye nemikhuba yokukhula. Nakuba zonke i-rhubarb zinalobo buthakathaka obuphawulekayo, ezinye izinhlobo zimnandi ngokwemvelo kunezinye, zidinga ushukela omncane ezindleleni zokupheka.
Izinhlobo Ezibomvu Ezidumile
- I-Canada Red - Eyaziwa ngamahlumela amnandi, athambile anombala obomvu ojulile kuyo yonke indawo
- I-Crimson Red - Ikhiqiza iziqu ezibomvu ezikhanyayo ezinephunga elimnandi kakhulu
- I-Valentine - Iqukethe iziqu ezibomvu ngokujulile kanye nokukhula okuqinile
- I-Cherry Red - Umkhiqizi wokuqala onombala ogqamile kanye nokumelana okuhle nezifo
Izinhlobo Eziluhlaza Nezixubile
- IVictoria - Uhlobo oluthembekile oluneziqu eziluhlaza olunomkhiqizo omuhle kakhulu
- Iwayini LaseJalimane - Iziqu eziluhlaza ezinamabala abomvu kanye nokunambitheka okumnandi
- I-Riverside Giant - Ikhiqiza iziqu ezinkulu eziluhlaza, ezinhle kakhulu ekuvuneni okuphezulu
- I-MacDonald - Inombala obomvu wangaphandle kanye nohlaza ngaphakathi, ikhiqiza kakhulu
Qaphela: Nakuba izinhlobo ezibomvu zivame ukuthandwa ngenxa yokukhanga kwazo okubonakalayo kuma-dessert, izinhlobo ezineziqu eziluhlaza zingaba nokunambitheka okufanayo. Umbala wesiqu awunqumi ukuthi sithambile kangakanani—zonke izinhlobo zizodinga ukunambitheka okuningi kwezindlela zokupheka.

Chofoza noma uthephe isithombe ukuze uthole ulwazi olwengeziwe kanye nezixazululo eziphezulu.
Ukukhethwa Kwendawo Nokulungiswa Kwenhlabathi
I-Rhubarb iwutshalomali lwesikhathi eside engadini, ngakho-ke ukukhetha indawo efanele kubalulekile. Njengesitshalo esihlala isikhathi eside esingakhiqiza iminyaka efinyelela kweyi-15, sidinga indawo ehlala njalo lapho singeke siphazamiseke khona yimisebenzi yaminyaka yonke engadini.
Ideal Growing Conditions
- Ukukhanya kwelanga: Ilanga eligcwele lihle kakhulu, yize i-rhubarb izobekezelela umthunzi oyingxenye ezindaweni ezifudumele
- Uhlobo Lomhlabathi: Inhlabathi emunca kahle amanzi, enobumba obunothile ngezinto eziphilayo
- I-pH yenhlabathi: I-acidic kancane kuya kwe-neutral (pH 5.5-7.0)
- Isikhala: Vumela amamitha angu-3-4 phakathi kwezitshalo njengoba i-rhubarb evuthiwe ingasakazeka kakhulu
- Indawo: Tshala emaphethelweni engadini yakho lapho ingeke iphazanyiswe khona ukulima kwaminyaka yonke
Izinyathelo Zokulungisa Umhlabathi
- Susa lonke ukhula olungapheli endaweni yokutshala
- Bamba umgodi ongaba amasentimitha angu-12-15 ububanzi nokujula
- Hlanganisa umquba noma umquba omningi obole kahle (cishe ingxenye eyodwa kwezintathu zomthamo wenhlabathi)
- Faka umanyolo we-organic olinganiselayo ngokwemiyalelo yephakheji
- Uma inhlabathi iwubumba olunzima, cabanga ngokungeza isihlabathi noma izinto eziphilayo ezengeziwe ukuze uthuthukise ukugeleza kwamanzi
Gwema ukutshala i-rhubarb ezindaweni lapho amanzi evame ukuhlangana khona ngemva kwemvula. Ukungaminza kahle kwamanzi kungaholela ekuboleni komqhele, okuyingozi ezitshalweni ze-rhubarb.

Chofoza noma uthephe isithombe ukuze uthole ulwazi olwengeziwe kanye nezixazululo eziphezulu.
Ukutshala i-Rhubarb
I-Rhubarb ingatshalwa kusetshenziswa ukuhlukaniswa (imiqhele) noma imbewu, yize ukuhlukaniswa kuyindlela evame kakhulu futhi ethembekile. Intwasahlobo yisikhathi esihle sokutshala ezifundeni eziningi, yize ukutshala ekwindla kungenzeka ezindaweni ezinobusika obuthambile.
Ukutshala Imiqhele Ye-Rhubarb
- Tshala ekuqaleni kwentwasahlobo ngokushesha nje lapho inhlabathi isilungele ukusetshenzwa
- Bamba umgodi omkhulu ngokwanele ukuze ulingane nomqhele
- Beka umqhele ukuze amahlumela abe ngamasentimitha angu-1-2 ngaphansi kwenhlabathi
- Gcwalisa ngenhlabathi, uqinise kancane eduze kwezimpande
- Nisela kahle emva kokutshala
- Izitshalo zasemkhathini eziqhelelene ngamamitha angu-3-4 kuzo zonke izinhlangothi
Ukukhula Kusuka Embewini
- Qala imbewu endlini amasonto angu-8-10 ngaphambi kweqhwa lokugcina
- Sebenzisa izitsha ezijulile ezinomsele omuhle wokukhipha amanzi
- Tshala imbewu ijule ngo-½ intshi engxubeni yokuqala imbewu
- Gcina inhlabathi imanzi njalo kodwa ingabi manzi
- Nikeza ukushisa okuphansi ukuze uthuthukise ukuhluma
- Ukutshala izithombo ngemva kokuba ingozi yesithwathwa isidlulile

Chofoza noma uthephe isithombe ukuze uthole ulwazi olwengeziwe kanye nezixazululo eziphezulu.
Ukunakekelwa Nokunakekelwa
I-Rhubarb ayinakekelwa kahle uma isivele ikhona, kodwa ukunakekelwa okufanele kuzoqinisekisa izitshalo ezinempilo kakhulu kanye nesivuno esiningi. Gxila ekuniseleni njalo, ekuvundiseni okufanele, nasekugcineni indawo ingenalo ukhula.
Izidingo Zokunisela
I-Rhubarb idinga umswakama oqhubekayo, ikakhulukazi ngezikhathi zesomiso kanye neminyaka emibili yokuqala ngemva kokutshala. Izitshalo esezikhulile zibekezelela isomiso kancane kodwa zikhiqiza kahle kakhulu ngokunisela njalo.
- Nisela amanzi ajulile kanye ngesonto ngezikhathi zesomiso (cishe amasentimitha angu-1-2 amanzi)
- Gxila amanzi phansi kwezitshalo, ugweme ukumanzisa amaqabunga
- Khulisa imvamisa yokunisela ngesikhathi sezulu esishisayo kakhulu nesomile
- Nciphisa ukuchelela ngasekupheleni kwehlobo njengoba izitshalo zilungiselela ukulala
Ukumboza ngezimbobo
Faka ungqimba lwe-mulch oluyi-2-3 intshi oluzungeze izitshalo ku:
- Londoloza umswakama wenhlabathi
- Vimbela ukukhula kokhula
- Lawula izinga lokushisa lomhlabathi
- Faka izinto eziphilayo emhlabathini lapho uphuka
Izinto zokufaka umquba ezifanele zifaka utshani, amaqabunga aqoshiwe, umquba, noma umquba obolile kahle. Gcina umquba uqhele ngamasentimitha ambalwa ukusuka esiqongweni ukuze uvimbele ukubola.
Ukuvundisa
I-Rhubarb iyisitshalo esidla kakhulu esizuza ngomanyolo ojwayelekile:
- Faka umquba noma umquba ogugile eduze kwezitshalo ekuqaleni kwentwasahlobo
- Faka umanyolo we-organic olinganiselayo (njengo-10-10-10) entwasahlobo lapho ukukhula kuqala khona
- Ezitshalweni esezikhulile, sebenzisa uhhafu wendebe yomanyolo olinganiselayo ngesitshalo ngasinye
- Gwema umanyolo one-nitrogen eningi, okhuthaza ukukhula kwamaqabunga ngokulimaza iziqu
Ukususa Iziqu Zezimbali
Izitshalo ze-rhubarb ngokwemvelo zikhiqiza iziqu zezimbali (iziqu zembewu) ngasekupheleni kwentwasahlobo noma ekuqaleni kwehlobo. Lezi ziqu ezinde, eziphakathi nendawo ezinezimbali ezincane kufanele zisuswe ngokushesha nje lapho zivela.
- Sika iziqu zezimbali phansi ngokushesha nje lapho ziqala ukwakheka
- Ukususa iziqu zezimbali kuqondisa amandla ekukhiqizweni kwamaqabunga neziqu
- Ukuqhakaza kuvame ukubangelwa ukucindezeleka kwezitshalo noma ukuguga
Icebiso Lokunakekela Ubusika: Ngemva kokuba iqhwa lokuqala eliqinile libulale amaqabunga, susa wonke amaqabunga afile esitshalweni. Ezindaweni ezibandayo (izindawo 4 nangaphansi), faka ungqimba lwe-mulch yotshani phezu kwemiqhele ngemva kokuba umhlabathi uqandisiwe ukuze uwavikele ebusika.

Chofoza noma uthephe isithombe ukuze uthole ulwazi olwengeziwe kanye nezixazululo eziphezulu.
Ukuhlukanisa Izitshalo Ze-Rhubarb
Ngokuhamba kwesikhathi, izitshalo ze-rhubarb zingagcwala kakhulu, okubangela iziqu ezincane kanye nokuncipha kwamandla. Ukuhlukanisa izitshalo njalo eminyakeni engu-4-5 kusiza ukugcina impilo yezitshalo kanye nokukhiqiza.
Isikhathi Sokuhlukanisa
- Hlukanisa izitshalo uma sezigcwele kakhulu noma zingakhiqizi kahle
- Intwasahlobo yasekuqaleni yisikhathi esifanele, njengoba nje ukukhula okusha kuqala ukuvela
- Ukuhlukaniswa kwekwindla kungenzeka kodwa kunikeza izitshalo isikhathi esincane sokuma ngaphambi kobusika
Inqubo Yokuhlukanisa
- Gubha nxazonke nangaphansi komqhele wonke we-rhubarb
- Phakamisa umqhele phansi ngokucophelela
- Sebenzisa ifosholo noma ummese obukhali ukuze usike umqhele ube yizicucu
- Qinisekisa ukuthi isigaba ngasinye sinamahlumela okungenani angu-1-2 kanye nengxenye yesistimu yezimpande.
- Tshala kabusha ukuhlukana ngokushesha ekujuleni okufanayo njengoba bekukhula
- Nisela kahle ngemva kokutshala kabusha

Chofoza noma uthephe isithombe ukuze uthole ulwazi olwengeziwe kanye nezixazululo eziphezulu.
Ukuvuna i-Rhubarb
Amasu okuvuna afanele aqinisekisa impilo yezitshalo eqhubekayo kanye nokukhiqiza. Ukubekezela kubalulekile ezitshalweni ezintsha—ukuzinika isikhathi sokukhula ngaphambi kokuvuna kuqinisekisa iminyaka eminingi yokukhiqiza okuningi.
Isikhathi Sokuvuna
- Unyaka wokuqala: Ungavuni noma yiziphi iziqu ukuze izitshalo zikhule
- Unyaka wesibili: Vuna kancane (izinhlanga ezimbili kuya kwezintathu ngesitshalo ngasinye)
- Unyaka wesithathu nangaphezulu: Vuna ngokukhululeka phakathi nesizini yonke
- Isikhathi sokuvuna: Intwasahlobo kuya ekuqaleni kwehlobo (Ephreli kuya kuJuni ezindaweni eziningi)
- Qeda ukuvuna: Misa maphakathi noJuni ukuze izitshalo zikwazi ukwakha kabusha imithombo yamandla
Indlela Yokuvuna
- Khetha iziqu okungenani ezingamasentimitha angu-12-18 ubude kanye nobubanzi obuyi-1/2 intshi
- Bamba isiqu eduze kwesisekelo bese usidonsa ngokunyakaza okuthambile
- Ngaphandle kwalokho, sebenzisa ummese obukhali ukusika iziqu ezingeni lomhlabathi
- Ungalokothi uvune ngaphezu kwengxenye eyodwa kwezintathu kuya kwengxenye yesiqu ngesikhathi esisodwa
- Susa bese ulahla amaqabunga ngokushesha (aqukethe i-oxalic acid enobuthi)
- Hlanza iziqu bese uzigcina esiqandisini kuze kube amasonto amathathu
Isixwayiso Esibalulekile Sokuphepha: Amaqabunga e-rhubarb aqukethe amazinga aphezulu e-oxalic acid futhi anobuthi uma edliwa. Susa njalo bese ulahla amaqabunga ngokushesha ngemva kokuvuna. Amahlumela kuphela angadliwa.

Chofoza noma uthephe isithombe ukuze uthole ulwazi olwengeziwe kanye nezixazululo eziphezulu.
Izinambuzane Nezinkinga Ezivamile
Nakuba i-rhubarb ivame ukumelana nezinambuzane nezifo eziningi zasensimini, ingabhekana nezinselele ngezinye izikhathi. Ukuhlonza nokuxazulula lezi zinkinga ngokushesha kusiza ekugcineni impilo yezitshalo.
Izifo Ezivamile
- Ukubola komqhele: Kubangelwa ukugeleza kwamanzi okungafanele; izitshalo ziyabuna futhi imiqhele iba thambile futhi ibe nsundu
- Ibala Leqabunga: Amabala ayindilinga emaqabunga; susa amaqabunga athintekile
- I-Anthracnose: Izilonda ezibomvu-nsundu eziqwini; susa izinto ezithelelekile
Izinambuzane Ezivamile
- I-Rhubarb Curculio: Ibhungane eliqhuma iziqu
- Ama-slugs: Ondla izitshalo ezincane kanye namaqabunga
- Izithombo Zesiqu: Zingene eziqwini ezibangela ukubuna
Izixazululo ze-Organic
| Inkinga | Isixazululo Sezinto Eziphilayo | Ukuvimbela |
| Ukubola komqhele | Susa izitshalo ezithintekile; ungaphinde utshale i-rhubarb endaweni efanayo | Qinisekisa ukuthi amanzi ayageleza kahle; gwema ukunisela ngokweqile; tshala emibhedeni ephakanyisiwe uma kudingeka |
| Indawo Yeqabunga | Susa futhi ubhubhise amaqabunga athintekile; faka itiye le-compost spray | Gcina ukujikeleza komoya okuhle; hlanza wonke amaqabunga ekwindla |
| Ama-slugs | Isithiyo somhlaba esine-diatomaceous; izithiyo zobhiya; ukukha ngesandla | Susa izindawo zokucasha; gcina ingadi ihlanzekile; sebenzisa izithiyo zethusi |
| I-Rhubarb Curculio | Ukukha amabhungane ngesandla; susa futhi ubhubhise iziqu ezithintekile | Susa izitshalo zasedokini zasendle (indawo ehlukile yokwamukela); gcina inhlanzeko yengadi |

Chofoza noma uthephe isithombe ukuze uthole ulwazi olwengeziwe kanye nezixazululo eziphezulu.
Ukuphoqa i-Rhubarb Ukuze Ivunwe Kwasekuqaleni
Ukuphoqa kuyindlela ekhuthaza i-rhubarb ukuthi ikhiqize iziqu ngaphambi kwesikhathi esijwayelekile. Le nqubo iholela eziqubeni ezithambile nezimnandi ezinombala omuhle opinki okhanyayo.
Inqubo Yokuphoqelela
- Khetha isitshalo esinempilo nesizinzile (okungenani iminyaka emi-3 ubudala)
- Ekupheleni kobusika, ngaphambi kokuba kuqale ukukhula, beka isitsha esikhulu phezu kwesitshalo sonke
- Sebenzisa ibhakede, imbiza, noma i-rhubarb forcer ekhethekile evimba konke ukukhanya
- Ubumnyama nendawo efudumele kancane kuzokhuthaza ukukhula kwasekuqaleni
- Iziqu zizoba sezilungele ukuvunwa emavikini angu-4-8
- Ngemva kokuvuna, susa isembozo bese uvumela isitshalo sikhule ngendlela evamile
Okubalulekile: Ungalokothi uphoqelele isitshalo esifanayo iminyaka emibili ilandelana. Ukuphoqelela kubeka ingcindezi esitshalweni, ngakho-ke shintshanisa izitshalo oziphoqelela minyaka yonke ukuze ulondoloze impilo yesitshalo.

Chofoza noma uthephe isithombe ukuze uthole ulwazi olwengeziwe kanye nezixazululo eziphezulu.
Imibuzo ejwayelekile ukubuzwa
Ngingawadla yini amaqabunga e-rhubarb?
Cha. Amaqabunga e-rhubarb aqukethe amazinga aphezulu e-oxalic acid, enobuthi. Amahlumela kuphela adliwayo. Susa njalo bese ulahla amaqabunga ngokushesha ngemva kokuvuna.
Kuthatha isikhathi esingakanani ukuthi i-rhubarb ikhule kusukela ekutshalweni kuze kube sekuvunweni?
Ukubekezela kubalulekile nge-rhubarb. Kufanele ugweme ukuvuna noma yiziphi iziqu ngonyaka wokuqala ngemva kokutshala ukuze isitshalo sikhule. Ngonyaka wesibili, ungavuna kancane (iziziqu ezingu-2-3 ngesitshalo ngasinye). Ngonyaka wesithathu, izitshalo sezimile ngokuphelele futhi zingavunwa ngokujwayelekile.
Ngingavuna i-rhubarb ihlobo lonke?
Kungcono ukuyeka ukuvuna i-rhubarb maphakathi noJuni ezindaweni eziningi. Lokhu kuvumela isitshalo ukuthi sakhe amandla agciniwe onyaka olandelayo. Ukuqhubeka nokuvuna kulo lonke ihlobo kungenza isitshalo sibe buthaka ngokuhamba kwesikhathi.
Ingabe kuphephile ukudla i-rhubarb ngemva kweqhwa?
Uma i-rhubarb yonakaliswe yiqhwa, hlola iziqu ngokucophelela. Uma zithambile, zithambile, noma zinombala ohlukile, akufanele zidliwe. Kodwa-ke, uma iziqu zihlala ziqinile futhi amaqabunga kuphela abonisa ukulimala kweqhwa, iziqu zisaphephile ukudliwa.
Ngingazi kanjani ukuthi i-rhubarb yami isilungele ukuvunwa?
Iziqu ze-rhubarb zilungele ukuvunwa uma zifinyelela amasentimitha angu-12-18 ubude futhi okungenani zingu-1/2 intshi ububanzi. Umbala (kungakhathaliseki ukuthi ubomvu noma uluhlaza) uncike kuhlobo futhi akuyona ngempela inkomba yokulungela.

Chofoza noma uthephe isithombe ukuze uthole ulwazi olwengeziwe kanye nezixazululo eziphezulu.
Isiphetho
Ukutshala i-rhubarb kuyinto evuzayo eletha izinzuzo eminyakeni ezayo. Ngokukhethwa kwendawo efanele, ukutshala, nokunakekelwa, isiqephu sakho se-rhubarb singanikeza isivuno esimnandi iminyaka eyishumi noma ngaphezulu. Khumbula ukuthi ukubekezela kubalulekile—ukuvumela izitshalo zakho ukuthi zimile ngokugcwele ngaphambi kokuvuna kuqinisekisa izitshalo ezinempilo nezikhiqiza kakhulu.
Kungakhathaliseki ukuthi wenza iphayi yakudala ye-strawberry-rhubarb, izitsha eziphekiwe ezimuncu, noma uzama izitsha ze-rhubarb ezinomsoco, akukho okufana nokwaneliseka kokutshala lesi sitshalo esihlala isikhathi eside esiguquguqukayo engadini yakho. Ukunakekelwa okuncane okudingekayo kwenza i-rhubarb ibe yisinqumo esihle kakhulu kokubili kwabalimi abasafufusa nabanolwazi.

Chofoza noma uthephe isithombe ukuze uthole ulwazi olwengeziwe kanye nezixazululo eziphezulu.
Ukufunda Okuqhubekayo
Uma ukujabulele lokhu okuthunyelwe, ungaphinda uthande lezi ziphakamiso:
- Umhlahlandlela Wokukhulisa I-Goji Amajikijolo Engadini Yakho Yasekhaya
- Umhlahlandlela Ophelele Wokukhulisa Izithelo Zamagilebhisi Kusukela Ekutshalweni Kuya Ekuvunweni
- Ukukhulisa upelepele: Umhlahlandlela Ophelele Kusukela Embewini Kuya Ekuvunweni
